Priftat dhe kisha katolike qe e formuan dhe mbrojten kombin shqiptar

___

___

**në Vitin 1462 ashtë “Formula e Pagëzimit”, Dokumenti i parë i shkruem në gjuhën shqipe, në gegnishte dhe latinisht me këto fjalë: [size=150]“Unte paghesont premenit Atit et birit et spertit senit”[/size], e shkruem nga Imzot Pal Engjëlli, Kryepeshkopi i Durrësit dhe bashkëpunëtor i ngushtë i Gjergj Kastriotit Skënderbe.

– Në vjetin 1504 u shkruejt “Rrethimi i Shkodrës” (De obsidione Scodrensi) në latinishtë nga Dom Marin Barleti dhe në anglisht për herë të parë si The Siege of Shkodra.

– Midis viteve 1508 dhe 1510 u shkruejt kryevepra ”Historia e Skandërbeut” nga Dom M.Barleti në latinisht dhe u përkthye në shqipë në vitin 1964.

– Më 5 janar të 1555 u shkruejtë Libri i parë shqyp “Meshari” nga Imzot Gjon Buzuku, ku në parathanien e “Mesharit” thotë se e ka shkrue këtë vepër në shqip “nga dashnia për gjuhën tonë”.

-Vjeti 1635“Fjalori i parë Latinisht – Shqyp” e Imzot Frang Bardhit.

Fjalori i parë në llojin e vet “Fjalori Etimologjik i Gjuhës Shqipe” i Imzot Pjetër Mazrekut

– (1584-16.. në italisht: Pietro Massarecchi, në latinisht: Petrus Massarecchius).

– Në vitin1636 u shkruejtë “Apologjia e Skënderbeut” i Imzot Frang Bardhit, themelues i leksikografisë e folkloristikës e si etnograf shqiptar.

Imzot Pjetër Bogdani (1622-1689), shkrimtari më origjinali i letërsisë së hershme në Shqipëri, i njohun si autor i “Cuneus prophetarum” (Çeta e Profetëve),

– në 1685, proza e e parë e shkruem në gjuhën shqipe.

– Në vitin 1743 u shkruejtë nga Imzot Gjon Nikollë Kazazi(Mons. Giov. Battista Niccolovich Casasi) kryevepra “ Doktrina e kërshten”.

– Më 1746 janë Pesë letra shqip të Jozefi Skiroit, ‘Arqipeshkëv i Durrësit dhe Vikar Apostolik i Himarës në Arbëri’ .

– Viti 1836 shënon Fjalorin Onomastik të Dom Nikollë Gazullit, si themelues i Onomastikes shqiptare.

– Në vitin 1891 kemi të parën gazetë shqiptare – Nga shtypshkronjat e para të ngritura nga Jezuitët në Shkodër që me 1870.

Veprat e klerikve katolike të mëdhenjë si Buzuku, Budi, Bogdani, Bardhi, Palit nga Hasi, Gjon Nikollë Kazazi, Lekë Matranga, Nikollë Keta dhe të tjerëve që i ndoqën, dëshmuen dukshëm lidhjen me vlerat e kombit shqiptar.

– Në vj. 1889 P. Dedë Pasi S. J. shkruen një “Libër për me ‘u mësue shqip”.

– Në vj. 1893 P. Joakin Serreqi O. F. M. ndreqë në Se1cë një shkollë me lokal për 50 nëxanësa. Po këte vjetë edhe P. Basil Chiaroni, O. F. M. çilë një shkollë shqipe në Hot Traboinë.

– Në vj. 1909 P. Anton M. Xanoni S.J. shtypi librin”Gramatika shqyp” e një rend librash tjerë edukativ.

– Prej vitit 1920 e këtej Jezuitët, botojnë gjithfarë librash për shkolla. Numri i librave shqip e në gjuhe të hueja kapet në 52.

Video: Rrethimi i Shkodrës