Më shumë se dy javë pas deklaratës së presidentit serb Aleksandar Vuçiq, ku ai kërkon ndërtimin e një autostrade nga Serbia deri në Mitrovicë – madje edhe përtej saj – me “garanci amerikane”, Kosova zyrtare dhe subjektet politike vazhdojnë të heshtin. Ky mosreagim nuk është thjesht një neglizhim diplomatik; ai është shenjë shqetësuese e dobësie institucionale dhe mungese të vizionit strategjik për afirmimin e sovranitetit në tërë territorin e Republikës.
Vuçiq foli hapur: Serbia është gati të paguajë për 45 kilometra autostradë deri në Mitrovicë, por kërkon që SHBA-të të “sigurojnë” që Prishtina të mos krijojë probleme. Kjo nuk është thjesht një deklaratë infrastrukturore. Është një pretendim i ri politik që synon të legjitimojë ndërhyrjen serbe në veri të Kosovës dhe të trajtojë pjesën veriore si zonë gri apo si territor nën influencë serbe. Dhe heshtja jonë vetëm sa i jep ajër këtyre iluzioneve.
Duhet reaguar fuqishëm dhe urgjentisht
Qeveria e Kosovës, Presidentja, partitë politike kryesore dhe institucionet përkatëse duhet të dalin me një qëndrim të qartë, publik dhe të koordinuar. Sovraniteti territorial nuk negociohet nëpërmjet heshtjes. Çdo projekt infrastrukturor që prek territorin e Kosovës duhet të jetë nën autoritetin ekskluziv të institucioneve të Kosovës, sipas ligjeve dhe Kushtetutës së vendit. Partnerët ndërkombëtarë, përfshirë SHBA-të, duhet të marrin mesazh të qartë: çdo iniciativë në Kosovë kalon vetëm nëpërmjet Prishtinës.
Por reagimi verbal nuk mjafton. Koha është për veprime konkrete që afirmojnë praninë shtetërore dhe zhvillimin ekonomik në veri:
• Aktivizimi i menjëhershëm i industrisë së rëndë në Trepçë, duke përfshirë shkritoren e metaleve në Zveçan. Trepça nuk është vetëm trashëgimi historike; ajo është potencial i madh ekonomik që mund të gjenerojë punësim, të ardhura dhe stabilitet për të gjithë qytetarët e veriut, pavarësisht etnisë. Pa industri funksionale, veriu mbetet i varur nga Beogradi.
• Përfundimi i autostradës deri në Leshak. Infrastruktura rrugore moderne është parakusht për integrimin ekonomik të veriut me pjesën tjetër të Kosovës. Duhet të ndërtohet një aks i sigurt dhe modern që lidh Mitrovicën me pjesën jugore, duke e bërë veriun pjesë organike të ekonomisë kombëtare.
• Krijimi i një resorti publik në Kodra e Velisë (Velibreg). Zhvillimi turistik në këtë zonë me potencial të jashtëzakonshëm natyror mund të sjellë investime, punësim dhe prosperitet. Një resort publik do të dëshmonte se shteti kosovar investon në veri për të gjithë qytetarët, duke krijuar interesa të përbashkëta ekonomike që tejkalojnë narrativat e ndarjes.
Heshtja ndaj Vuçiqit nuk është neutralitet; ajo është dorëzim gradual
Kosova ka nevojë për një politikë aktive, vizionare dhe të guximshme në veri – jo vetëm reagim, por kundërpërgjigje përmes zhvillimit.
Institucionet duhet të punojnë me partnerët perëndimorë për të siguruar mbështetje për këto projekte, duke e bërë të qartë se sovraniteti kosovar nuk është temë diskutimi, por realitet që po konsolidohet çdo ditë.
Është koha që heshtja të zëvendësohet me zë të fortë dhe me veprime konkrete. E ardhmja e veriut të Kosovës nuk vendoset në Beograd, por në Prishtinë – përmes zhvillimit, ligjshmërisë dhe afirmimit të sovranitetit.
