Konvertimi qenka ‘krim’ dhe ‘urrejtje’, siç deklaroi Naim Tërnava.
Por në një demokraci, liria e ndërgjegjes do të thotë që njeriu ka të drejtë të hyjë në një fe, të dalë nga një fe, ose të mos ketë fare fe. Nëse thirrja për të ndryshuar fe është krim, atëherë a është krim edhe thirrja për t’u bërë mysliman? Apo demokracia vlen vetëm në një drejtim? Sepse nëse njëra është “urrejtje”, atëherë edhe predikimi fetar për konvertime drejt islamit do të duhej të quhej po ashtu “urrejtje”.
Standardet e dyfishta nuk janë demokraci.
Për më tepër, përqindjet fetare në një popull nuk janë monolit dhe nuk janë të ngrira përgjithmonë. Shembulli më i qartë është Shqipëria: nga rreth dy të tretat myslimanë në statistikat e shekullit XX, në regjistrimin e fundit popullsia myslimane ka rënë rreth 46%. Kjo tregon një realitet të thjeshtë: përbërja fetare e një populli ndryshon me kohën. Nuk është “krim”, nuk është “skenar i huaj”, por proces normal i një shoqërie të lirë.
Shqiptaria nuk është përcaktuar kurrë nga një fe e vetme dhe nuk ka një numër të caktuar fesh që duhet t’i ketë. Pra nuk mund t’i drejtohesh njeriu me një listë në dorë duke i thënë: “ja këto janë fetë tona, tjerat s’bëjnë”. Nesër mund të shtohet edhe budizmi, apo ndonjë fe tjetër — kjo nuk e prish aspak harmoninë shqiptare.
Harmonia ndërfetare shqiptare nuk qëndron te përqindjet, por te parimi që kombësia është mbi fenë, dhe për dallim prej fqinjëve që janë milete të kohës osmane ne jemi komb i mirëfilltë.
Këtë e kanë thënë prej kohësh figura si Pashko Vasa dhe e mishëron historia e Gjergj Kastrioti Skënderbeu.
Prandaj debati për fenë e shqiptarëve nuk është urrejtje — është pjesë normale e një shoqërie të lirë.
