Në foto janë Krymyftiu i BIK-ut, me Ali Eshbar-in e Diyantetit të Turqisë, tek “tyrbja” e Sulltan Muratit në Mazgit të Kastriotit (ish-Obiliqit), afër Prishtinës.
Don Nikson Shabani, Prizren
KUNDËRPËRGJIGJE KRYEMYFTIUT TË KOSOVËS
Z. NAIM TËRNAVA
Dua të ja jap një kundërpërgjigje Myftiut të nderuar z. Naim Tërnava sepse deklarata e tij përmban disa pohime që duhen sqaruar:
I.
Konvertimi apo ndrrimi i fesë nuk ashtë “urrejtje” z. Tërnava, por e drejtë themelore e çdo njeriu. Në çdo shoqni demokratike, liria fetare përfshin edhe të drejtën për të ndryshu apo ndërru fenë ose për të mos pasë fe fare. Kjo ashtë e garantuar nga standardet ndërkombëtare, p.sh. Konventa Evropiane për të Drejtat e Njeriut.
Ta quash “krim” apo “urrejtje” thirrjen për konvertim ashtë një zgjerim i rrezikshëm i konceptit apo botëkuptimit të urrejtjes dhe bie ndesh me vetë parimin e lirisë që po pretendohet të mbrohet.
II.
Demokracia nuk e kufizon bindjen, z. Tërnava, por imponimin. Dhe problemi lind vetëm nëse ka detyrim, presion ose manipulim për me e ndrru fenë. Por thirrja publike për bindje fetare, nga çdo fe, ashtë pjesë normale e pluralizmit. Edhe vetë predikimi islam është një formë “ftese”, da’wa. Nëse njana lejohet, atëherë asht e kuptueshme se duhet të lejohet edhe tjetra.
III.
Identiteti shqiptar nuk ashtë monopol i një feje z. Tërnava. Pretendimi se thirrjet për konvertim po e “damtojnë kombin” nënkupton se shqiptaria lidhet me një fe të caktume. Historikisht kjo ashtë e pasaktë: shqiptarët kanë qenë dhe janë myslimanë, katolikë, ortodoksë dhe laikë. Ta lidhësh “shqiptarin e mirë” me një fe, në cilëndo anë, ashtë vetë problematike.
IV.
“Skenarë të huaj”, pretendim pa prova i juaj z. Tërnava. Ky ashtë një argument i zakonshëm retorik, por pa evidencë konkrete mbetet spekulim. Nuk don me thanë se çdo mendim ndryshe është produkt i ndikimeve të jashtme; shpesh ashtë thjesht pluralizëm i brendshëm.
V.
Harmonia ndërfetare nuk ruhet duke kufizu lirinë z. Tërnava. Asht e kundërta: ajo ruhet duke garantu që secili mund t’i shprehë bindjet e veta pa frikë. Kufizimi i një pale, p.sh. atyne që flasin për konvertim apo ndrrim feje, krijon tension, jo harmoni.
Prandaj, ruajtja e harmonisë ndërfetare nuk arrihet duke kufizu të drejtat themelore apo duke etiketu mendimin ndryshe si rrezik, por duke i respektu parimet e lirisë, barazisë dhe pluralizmit për të gjithë. Një shoqni e shnoshë nuk i frikësohet bindjes së lirë, por i frikësohet imponimit dhe përjashtimit. Nëse duam me mbrojtë vërtet paqen shoqnore dhe unitetin kombëtar, atëherë duhet me mbrojtë të drejtën e secilit me besu, me ndryshu besimin apo mos me besu fare, pa presion, por edhe pa censurë.
Prifti Don Niksoni
