Kreu Blog Faqe 415

Kadri Kryeziu – “i burgosuri shembullor që nuk solidarizohej me të dënuarit me orientime politike negative”!

Drini.us
-
3
Kadri Kryeziu – “i burgosuri shembullor që nuk solidarizohej me të dënuarit me orientime politike negative”!
Vizatimi “Mbas Grilash” është vepër madhore, e mbushur me më shumë dritë e liri sesa me terr e pranga. Është vepër e vëllaçkos tim, Hydajet Hyseni, me të cilin i kalova mbi gjashtë vite izolim në burgun e Nishit.
(Piktori dhe i burgosuri politik, Sak Muji…!)
Bardhyl Mahmuti, Gjnevë
___
Në reagimet ndaj gënjeshtrave të Kadri Kryeziut përmenda edhe rastin e mbytjes së atdhetarit Ibrahim Kastrati në qelinë e pavijonin famëkeq numër 7 të burgut “Zabela” në Pozharevac dhe përpjekjeve të drejtorisë së këtij burgu që ta prezantojnë si “vetëvrasje”. Të burgosurit politikë shqiptarë ndërmorën një sërë veprimesh që përmes letrave dhe formave të tjera të shprehnin mospajtimet e tyre për fshehjen e krimit. Kadri Kryeziu jo vetëm që nuk u solidarizua me të burgosurit e tjerë shqiptarë, por vazhdoi të kërkonte privilegjet personale.
Atyre që i besuan Kadri Kryeziut që më akuzon se gjoja “kam marrë stafetën e shpifjeve kundër tij”, u sugjeroj të lexojnë dokumentet sekrete të Ministrisë Federative të Drejtësisë dhe Administratës, të publikuar në vitin 2019 nga Instituti Albanologjik. Në faqen 182–182 të kësaj përmbledhjeje dokumentesh do të gjeni raportin që drejtoria e Institucionit Ndëshkues Korrektues të Pozharevacit dërgon për Kadri Kryeziun.
Në këtë raport, ndër të tjera thuhet:
“(…) Në periudhën e kaluar, i dënuari Ka treguar sjellje shembullore. Shprehitë e punës i ka të formuara në mënyrë solide, ndaj në përmbushjen e detyrave të punës nuk k pasur asnjë problem. Për shkak të këtyre qëndrimeve ndaj vuajtjes së dënimit, i dënuari është bërë përfitues i vizitave jashtë institucionit. Besimin e dhënë e arsyeton (…)
Veprën penale e ka kryer duke qenë student i vitit të katërt në Fakultetin Juridik. Të njëjtën vepër e pranon, por përpiqet t’i jep tjetër kualifikim. Thotë se aktivitetet e tij në Universitetin e Prishtinës nuk kanë pasur prapavijë politike dhe as armiqësore. Thotë se esenca e protestave të tij ka qenë e natyrës ekonomike. Dënimin e konsideron si shumë të ashpër, por është i gatshëm që në mënyrë të disiplinuar ta mbajë. Gjatë qëndrimit të tij në institucion, i dënuari nuk ka shfaqur as dëshirë dhe as gatishmëri që të solidarizohet apo të shoqërohet me të dënuarit me orientime politike negative nga radhët e kombësisë së tij (…)”.
Do të kisha dëshiruar të shihja raportin edhe nga burgu i Shabacit!
Në fund po ju drejtohem publikisht Sylë Mujës, Xun Çetës dhe miqve të shumtë që më kanë sugjeruar të gjejmë forma tjera të sqarimit të këtyre çështjeve:
Të dashur miq,
Unë mendoj se gjërat duhet të thuhen ashtu siç janë, publikisht, dhe për çdonjërin prej nesh, sepse jetojmë në një kohë ku lloj–lloj tredhakut politik i është lënë hapësira të livadhisë si hamshor!
Unë nuk kam asnjë respekt për kategorinë e pa kurrizorëve të sojit dhe sorollopit të Kadri Kryeziut, prandaj kam reaguar publikisht kur është përpjekur të shpërndajë gënjeshtra. Ju faleminderit për sugjerimet e juaja.
Me respekt
Bardhyli

Ali Ahmeti duhet të kërkoj falje tek varri i Beg Rizajt

Drini.us
-
0
Ali Ahmeti duhet të kërkoj falje tek varri i Beg Rizajt
Nga: Kadri Kryeziu
___
Dje isha në Llugë të Podujevës, në përurimin e obeliskut për heroin Afrim Zhitia, shokun tim të burgut në Pozharevc. Ishte një ditë nderimi e kujtese. Por aty ishte edhe Ali Ahmeti.
Nuk e kuptova pse ky njeri shfaqet në ceremoni të tilla. Arroganca për të parakaluar përpara familjeve të dëshmorëve, ndërsa vetë nuk ka respektuar kurrë sakrificën e tyre, është fyerje.
Sot, rrugës për në Prizren, kalova në Deçan. Mu kujtua Beg Rizaj — sy-patremburi i tre luftërave, luani i betejave për liri. Njeriu që në këtë foto i ruante shpinën Ali Ahmetit. Dhe i njëjti njeri, vite më pas, u vra pabesisht në Lagjen e Trimave në Kumanovë. U mashtrua, u tradhtua, dhe u la të pushkatohej si trofe lufte.
Ku ishte atë ditë Ali Ahmeti? Çfarë bëri për ta ndihmuar? Asgjë.
Çfarë ka bërë që prej asaj dite? Asgjë.
Nuk ka shkuar kurrë te varri i Begut, nuk ka vendosur një lule, nuk ka nderuar familjen e tij. Por del nëpër ceremoni, flet për heronj, sikur të mos mbante mbi supe barrën e një turpi.
Kjo është fytyra e vërtetë e Ali Ahmetit: aty ku ka kamera, por kurrë aty ku ka përgjegjësi. Ai nuk i detyrohet Begut vetëm një lule, por një ndjesë publike. Duhet të shkojë te varri i tij, të bjerë në gjunjë dhe të kërkojë falje. Ky është minimumi i ndershmërisë.
Prizren, 20 shtator 2025

Në Maqedoni nuk fitoi “Vleni”, por humbi Ali Ahmeti?

Drini.us
-
0
Në Maqedoni nuk fitoi “Vleni”, por humbi Ali Ahmeti?

Bukëshkalët që shkojnë në Tiranë për të protestuar kundër Gjykatës Speciale

Drini.us
-
0

Ibrahim Kelmendi, Gjermani

BUKËSHKALËT – KUNDËR GJYKATËS SPECIALE
Secili pjesëmarrës në protestat kundër Gjykatës Speciale (Dhomave të Specializuara) është bukëshkalë! Sigurisht, ka dallime mes tyre, nuk është grupim homogjen. Disa janë marioneta të agjenturës armiqësore serbe, BIA, e cila po e koordinon luftën diversioniste kundër Gjykatës Speciale. Grupimi i dytë janë matrapazë profiterë thaçistë, që kishin përfitime ekstra gjatë sundimit të Thaçit. Grupimi i tretë – më i madhi – janë patriotë e idealistë naivë, që shpesh bëhen pre dhe dëm kolateral i marionetave të agjenturave armiqësore dhe matrapazëve profiterë. Janë edhe disa politikanë që angazhohen për ta rritur afirmimin e tyre populist.
Që në fillim po shfaq dilemën: pse funksionarët e Shqipërisë – sidomos kryeministri Rama dhe ish-kryeshefi i SHISH-it, prof. Fatos Klosi – po angazhohen pothuajse vetëm për Hashim Thaçin, kur ata kanë pasur mundësi të informohen edhe nga agjenturat simotra perëndimore, se Hashimi moti është rekrutuar nga RDB-ja (pararendësja e BIA-s), e cila gjatë luftës sonë çlirimtare Hashimn ia kishte dhënë “hua” DGSE-së franceze – atëherë ekstremisht pro regjimit të Millosheviqit – që ta keqpërdorte për komplot në nivel ndërkombëtar (siç ndodhi gjatë Konferencës në Rambuje, ku, me urdhër të RDB-së dhe DGSE-së, Hashimi u imponua kryetar delegacioni dhe, po me urdhër të DGSE-së, Hashimi refuzoi ta nënshkruante marrëveshjen më 23 shkurt 1999 në Rambuje, sepse gjatë gjithë Konferencës e komandoi “shoku” Denjean Arnaud)?!
[Përjetim personal: më 7 qershor 1999, kur po ndodhte Samiti Ndërkombëtar për Kosovën në Këln të Gjermanisë, gati sa nuk më ndodhi edhe një zënkë fizike me shefin e sektorit në DGSE, Denjean Arnaud, i cili u kontrabandua në hotelin “Maritim”, ku sapo po sistemohej Thaçi (i shoqëruar nga Bilall Sherifi). Ai më atë rast m’u prezantua sinqerisht si shef në DGSE, duke ma dhënë edhe kartëvizitën, por edhe si shok i Thaçit. Fatkeqësisht, kam pasur telashe edhe nga BKA-ja gjermane, e cila e menaxhonte sigurinë e Samitit, për shkak të penetrimit të atij kryeagjenti francez në hotelin që ishte rezervuar nga kancelari gjerman për t’i sistemuar vetëm delegacionet shtetërore, pjesëmarrëse në Samit.]
Pse janë bukëshkalë këta që protestojnë kundër Gjykatës Speciale? Sepse Gjykata Speciale është ideuar dhe imponuar nga DASH-i i Shteteve të Bashkuara të Amerikës. Fillimisht, DASH-i e ka bindur BE-në për ta formuar këtë gjykatë në kuadër të juridiksionit të Republikës së Kosovës, meqë donte të demantohej dhe diskreditohej raporti i Dik Martit, i miratuar nga Asambleja e Këshillit të Evropës më 25 janar 2011 (atëherë i dominuar nga shumica e parlamentarëve serbofilë).
DASH-i nuk ishte pajtuar me komprometimin e SHBA-ve nga raporti i Martit, sepse UÇK-ja në të ishte paraqitur si super-kriminale. Dhe për këtë arsye, ai raport komprometonte edhe vetë SHBA-të, sepse gjatë bombardimeve NATO kishte pasur bashkëpunim me UÇK-në.
Ky ka qenë motivi kryesor pse DASH-i e ideoi dhe imponoi krijimin e Gjykatës Speciale. Këtë e heshtin pisat, të cilët po simulojnë tifozëri ndaj Thaçit, por në fakt janë kundër SHBA-ve dhe kundër UÇK-së. Ata pisa janë instruktuar nga BIA për të dezinformuar se Gjykata Speciale po e gjykon UÇK-në dhe Luftën tonë çlirimtare. E kundërta po ndodh: procesi gjyqësor në Hagë po e fisnikëron UÇK-në dhe Luftën tonë çlirimtare, sepse po e demanton dhe diskrediton raportin e Dik Martit – i cili ishte një aktgjykim politik, shovinist dhe diskriminues!
Për më tepër, me këtë orkestrim të protestave kundër Gjykatës Speciale, BIA po i manipulon turmat injorante, që Kosova të përçahet edhe më shumë me shtetet që e kanë krijuar, po e financojnë dhe po e menaxhojnë Gjykatën Speciale. Këto shtete janë: SHBA-të, BE-ja, Anglia, Norvegjia, Zvicra…
Edhe të gjithë kuadrot që i përbëjnë këto institucione të juridiksionit të Republikës së Kosovës vijnë nga këto shtete. Prandaj është idiotike t’i difarmosh kuadrot e këtyre institucioneve si serbofilë apo marioneta të korruptuara nga Serbia! Po aq idiotike është që turlifarë juristi apo analisti t’i akuzojë prokurorët e ZPS-së dhe gjyqtarët e Gjykatës Speciale se nuk po zbatojnë ligjet kompetente dhe të drejtat e njeriut, apo se po zhvillojnë proces diskriminues dhe shovinist kundër “liderëve” të UÇK-së. Këta pisa bëjnë sikur nuk e dinë që këto institucione janë formuar për të hetuar dhe gjykuar të gjitha shpifjet që i përmban raporti i Dik Martit, prandaj edhe po zgjat kaq shumë procesi gjyqësor kundër Thaçit & Co. [Slobodan Millosheviqi qe mbajtur në paraburgim nga 1 prilli 2001, deri sa bëri vetëvrasje në burgun e Hagës, më 11 mars 2006…]
Gjithmonë i kam falënderuar Hashim Thaçin dhe Kadri Veselin që e kanë mirëkuptuar dhe aprovuar idenë dhe kërkesën e SHBA-ve për formimin e këtyre institucioneve në kuadër të juridiksionit të Republikës së Kosovës – edhe pse ishin ndër të akuzuarit kryesorë në raportin e Dik Martit. Kundërshtarët e formimit të atyre institucioneve, atëherë dhe sot, i kam diskualifikuar si marioneta të Beogradit fashistoid dhe si viktima kolaterale të tyre.
Uroj që kjo fushatë kundër Gjykatës Speciale, e orkestruar nga BIA dhe matrapazët profiterë, të ndalet, sepse në interes të shtetit tonë, të UÇK-së dhe të Aleancës NATO, por edhe në interes të akuzuarëve, është që ky proces gjyqësor të përmbyllet sa më shpejt, duke u bazuar në drejtësinë ligjore dhe pa qenë i ndikuar nga tërbimi i turmave injorante, të manipuluara nga Beogradi fashistoid!
(ibrahim kelmendi)
[Në foto protestuesit në Tiranë, më 17.10.2025.]

Absurdistanet shqiptare: dikush ndihmon me vepra, dikush me pallavra, por ai i pallavrave është i bindur se ka kontribuar me shumë dhembshuri e dashuri

Drini.us
-
0
Absurdistanet shqiptare: dikush ndihmon me vepra, dikush me pallavra, por ai i pallavrave është i bindur se ka kontribuar me shumë dhembshuri e dashuri

Lis Bukuroca, Gjermani

KOMPLOTI

Edi Rama i përgatiti Kurtit një poshtërim publik, ndërkohë që qeveria e këtij të fundit ka paguar 30 milionë euro për avokatë në Hagë.

Edi, mirëpo, e ka treguar dashurinë shumë më të madhe ndaj Thaçit se Albini – me fjalime dhe vizitë, ndërsa Kurti respektin e dëshmoi vetëm me miliona. Mjerim.

Edhe me kundërshtimin e themelimit të gjykatës nga Thaçi kundër Thaçit, por meqë Rama e dashuronte më shumë se ai vetveten, pat thënë me plot emocione: “Plotësojani dëshirën komandantit!”

Madje, kur Thaçi pat dashur ta zhbëjë atë, Rama qe acaruar dhe pa deklaruar: “I dashur Hashim, ti e meriton, dhe është turp ta mbyllësh burgun tënd! Ji hero!”

Financimin e avokatëve e pat kundërshtuar me peticion Adriatik Kelmendi, bashkë me 23 veta të tjerë. Titulli: “Jo me taksat tona!” Ai ishte në krye të listës, numri NJË – dhe, meqë tani paguhet nga Klan Kosova, befasisht e pllakosi një dhembje tepër e madhe.

Shumë therrëse; edhe ky shkoi në Hagë për të shprehur dhimbjen, por jo pendimin, mu si edhe Rama.

Adriatiku bërtiti atje ku duhej:
“Ky popull di të reagojë si duhet, kur duhet!”
Dhe e kundërshtoi Hashim Thaçin me këtë pohim “Protestë për drejtësi për krerët e UÇK-së!” – çka Thaçi e ka mohuar.

Në fakt, ai e denoncoi Thaçin dhe, njëkohësisht, i shërbeu prokurorisë. Turma e duartrokiti. Hajvanati!

Soji i tillë nuk pendohet, sepse nuk beson kurrë se gabon; për të, fajtorë janë gjithmonë të tjerët. Kështu ata fitojnë kur kërkojnë themelimin e gjykatës, dhe fitojnë përsëri kur kërkojnë mbylljen e saj.

Por ja ironia:
Në fund të skenës, Edi mbeti lakuriq – jo si burrështetas, por si aktor që harroi kostumin në garderobë dhe u shfaq si në plazhin e Francës. Cullak. Si një statujë mermeri e Michelangelos.

Dhe kështu, kryeministri shqiptar që e do tepër shumë Thaçin, i mbuloi protestuesit me hijen e koordinimit me Vuçiqin, Grenellin, Haxhiun, Shehollin, Zekën dhe krejt orkestrën mediatike të Sërbisë. Vuçiqi nuk e kundërshtoi protestën. Domethënë e ka mirëpritur.

Sidoqoftë, Ramës, i cili do ta kishte shtangur edhe Machiavellin, iu shkoq maska mu në Kuvend, dhe pa të nuk mund të dilte në shesh për të mbajtur një fjalim plot flakë e zjarr. Biri i internacionales patriot!

Kështu është në Absurdistanet shqiptare: dikush ndihmon me vepra, dikush me pallavra, por ai i pallavrave është i bindur se ka kontribuar në dy drejtim me shumë dhembshuri. Me shumë dashuri.

Madje, në protestë, Rama nuk lejoi as ministrat, as anëtarësinë e PS-së, por mirë që nuk ia ndaloi pjesëmarrjen Skënderbeut.

Ka mundur edhe ta mbulojë.
Së paku këtu meriton mirënjohje.

Trysnia Sllave dhe Turko – Arabe mbi Shqiptarët, synon zhdukjen e tyre

Drini.us
-
0
Trysnia Sllave dhe Turko – Arabe mbi Shqiptarët, synon zhdukjen e tyre

Pamje e dikurshme e shqiptarëve para Manastirit të Deçanit

Gjet Ndoj, historian nga Rrësheni

____
Historia e shqiptarëve është e mbushur me shekuj qëndrese ndaj pushtimeve të huaja, të cilat kanë synuar jo vetëm pushtimin territorial, por edhe asimilimin shpirtëror e kulturor të këtij populli. Në rrjedhën e gjatë të historisë ballkanike, shqiptarët janë përballur me dy forca kryesore asimiluese: sllavo-greke, përmes ndikimit të Kishës Ortodokse, dhe turko-arabe, përmes politikës së islamizimit të tyre.
Këto dy trysni, ndonëse të ndryshme në kohë dhe formë, kanë pasur një qëllim të përbashkët zhdukjen e identitetit kombëtar shqiptar dhe përthithjen e tij në mozaikun fetar e etnik të fqinjëve. Nga njëra anë, kishat ortodokse të mbështetura nga shtetet sllave e greke synuan ta zëvendësonin identitetin etnik me atë fetar, ndërsa nga ana tjetër, pushteti osman kërkoi të ndërpriste lidhjet e shqiptarëve me Europën Perëndimore
përmes islamizimit të tyre.

I-Sllavët dhe Grekët nëpërmjet “Kishës së tyre Ortodokse”, punojnë për asimilimin e shqiptarëve etnikë.

a -Duhet të nënvizojmë se procesi i ndërtimit të kishave katolike nga shek. XI e deri në shek. XV hasi në rezistencën e kishës ortodokse sllave, e cila suportohej dhe përdorej prej “Mbretërisë Serbe” me qëllim asimilimin e shqiptarëve. Njihen rastet e përshtatjes dhe të ndërtimit të kishave ortodokse në vend të kishave katolike, ku me tipiket janë:
Kisha e Deçanit, ajo e ndërtuar në Prizren, Prishtinë, Nish, Shkup, Ohër, në një pjesë të madhe në kishat e Malit të Zi etj.
Ndërsa Kisha e Pejës (Patriarkana) u bë një kryeqendër e “Kishës Serbe” nëpërmjet të cilës serbo-malazezët shtrinë influencat duke dominuar të gjithë hapësirën veriore e perëndimore dhe lindore të Shqipërisë (Kosovë, Maqedoni e Mal të Zi).

Një rol të ngjashëm ka luajtur dhe Kisha e Cetinës dhe ajo e Shkupit.

Gjatë procesit të asimilimit të popullsisë arbnore-shqiptare, faza e parë ishte konvertimi nga të krishterë-katolikë në ortodoksë, ndërsa faza përfundimtare kishte të bënte më kalimin nga shqiptarë -ortodoksë në sllavo-ortodoksë. Kjo është arsyeja që Patriarkana e Pejës konsiderohet prej liderëve fetarë e politikë si “Zemra e Serbisë”. Paradoksi më i madh është se kohët e fundit po përdoret dhe xhamia për sllavizimin e shqiptarëve (boshnjakizimi i tyre).

Ky fenomen është evident në Plavë e Guci, Tuz, Beranë, Rozhajë, Pazar i Ri, Tutin, e në mbarë Sanxhakun (Masbjeshkën) .

-BKSH, Gjet Ndoj-ARBËRIA NË KUFIJTË E MBIJETESËS2. Bot. 2020, fq. 2014

b -Ndërsa në jugun e vendit, Kisha Nacionale Greke ka ushtruar të njëjtën veprimtari, madje edhe më të sofistikuar se sllavët, duke patur mjaft efikasitet në tretjen (asimilimin) e popullsisë arbnore- shqiptare në greke.
Procesi i asimilimit të shqiptarëve ka qindra vjet që ndodh, ndërkohë që vazhdon me intensitet jo të vogël edhe në ditët tona nga sllavo- grekët.

Natyrisht reagimi shqiptar kishte nisur që në vitet 20-30 të shekullit të kaluar me krijimin e “Kishës Ortodokse Autoqefale Shqiptare” nga At Visarion Xhuvani, At Kristofor Krisi dhe Fan Noli, reagim i cili u shfaq i zbehtë pas viteve 1990, kur u rivendos besimi fetar në Shqipëri. Ardhja dhe mbajtja e “misionarit grek” Anastas Jonullatos në krye të ortodoksëve të Shqipërisë me ndihmën e politikanëve të korruptuar shqiptarë, duke disfavorizuar “krahun nolian” të Bostonit, do të përbënte një akt minimalisht të papërgjegjshëm të lidershipit politik të vendit në epokën post-komuniste.

Investimet e Kishës Ortodokse në ndërtimin, rindërtimin dhe në restaurimin e kishave në Shqipëri do të ishin normale, nëse bashkë me to, nuk do t’i mëshohej fort idesë së vjetër se “Të jesh ortodoks, do të thotë të jesh grek”. Nuk ishte fare me vend p.sh. ndërtimi i një kishe ortodokse madhështore në Lezhë, në vitet 1990, në atë zonë e në atë qytet, ku ka vetëm banorë të besimit katolikë dhe pak muhamedanë, ndërsa asnjë ortodoks.
Përveç kësaj, ka një përpjekje gjatë procesit të restaurimit të kishave të vjetra, ku nëpërmjet restaurimit fshihen (shuhen) elementë kulturorë autentikë shqiptarë, apo dhe latinë të këtyre kishave, pra “greqizimi i tyre” .

II- Goditja e Kishës dhe konvertimi i popullsisë në fenë islame ishte prioriteti parësor i osmanëve për shkatërrimin e Arbërisë.

Pas rënies së qëndresës së organizuar antiosmane të popullsisë arbnore, më e madhja dhe më e përgjakshmja në Gadishullin e tyre ILIRIK, osmanët patën një vëmendje të veçantë të politikës perandorake ndaj autoktonëve të vjetër të Gadishullit Ballkanik.

Pashko Vasa, këtij procesi dhe kësaj politike osmane pas vitit 1468 që do t’i sillte pasoja negative në histori, i ka kushtuar një analizë të posaçme:

“Nga të gjithë popujt e Ballkanit, vetëm kombi shqiptar ka treguar një qëndrim të përgjaktë e të vazhdueshëm kundër pushtimit dhe zotërimit otoman.Ky qëndrim i shkëlqyer me fitoret e mëdha të Heroit Nacional Gjergj Kastriotit-Skenderbeut, tërhoqi vëmendjen e admirimin e botës mbarë. Turqit osmanllinj, nga trimëritë e pashembullta të shqiptarëve morën një mësim dhe vendosën që këtë popull ta bënin për vete, për t’i mbajtur me armë në sirejsujzën (në kërthizën) e Ballkanit” .

Konvertimi i popullsisë nga të krishterë në myslimanë (herë me forcë e herë duke i shtrënguar ekonomikisht, nëpërmjet taksave etj.), shkatërrimi dhe djegia masive e- BKSH, Gjet Ndoj-ARBËRIA NË KUFIJTË E MBIJETESËS2. Bot. 2020, fq. 215-BKSH. Pashko Vasa- “E Vërteta mbi Shqypninë dhe shqiptarët”, fq. 31 kishave katolike, ishin veprime të bazuara në një platformë politike, e cila ka filluar nga shek. XV, duke vazhduar deri në fillim të shek. XX.

1-Brenda “Platformës osmane” për shkatërrimin e Arbërisë, ishte shkatërrimi i Kishës Katolike.

Në themelin e kësaj përpjekjeje Perandoria Osmane projektoi dhe zbatoi një Reformë të tërë, që kishte të bënte me osmanizimin dhe islamizimin e popullsië së vendit, disa nga komponentët e së cilës ishin:
Së pari: Mbajtja në okupim të rreptë ushtarak për më shumw se 80 vjet rresht pas vdekjes së Gjergj Kastriotit Skënderbeut, ishte komponenti bazë i nënshtrimit dhe krijimit të kushteve për islamizimin e shqiptarëve gjatë kësaj periudhe, përveç gjenocidit të ushtruar që synonte zhdukjen fizike të popullsisë së vendit, por dhe largimin e saj drejt perëndimit, kemi rrënimin ekonomik më të madh në vend. Me mbajtjen gjatë në okupacion të rreptë ushtarak, osmanët u përpoqën të shuanin çdo shpresë të popullsisë arbëreshe luftëtare për lirinë e tyre. Kjo fazë e dhunës së madhe vazhdoi deri në fund të shek.XVI, por edhe pas fazës së okupacionit të rreptë, fushatat shtypëse ushtarake osmane, nuk pushuan deri në fillim të shek. XX
Së dyti: Pushteti osman planifikoi dhe vendosi kolonë turko-arabë në trojet tona etnike për t’i patur pikëmbështetje në mbrojtjen e tij.

Këto koloni formoheshin:

* -duke vendosur disa familje turqish të Anadollit dhe perse në disa qytete me rëndësi strategjike, si: në Gjirokastër, Libohovë, Janinë, Konicë, Shkup, Prizren, Tiranë, Krujë, Kavajë, Berat, Shkodër, Gjakovë etj. Pjesa më e madhe e tyre ishin familje ushtarakësh, të administratës osmane-pushtuese, zejtarësh etj.

*-duke vendosur jeniçerë dhe familjet e tyre, që dilnin në pension në qytete të ndryshme të Rumelisë.

2-Favorizimi i disa familjeve fisnike-luftëtare si dhe islamizimi i tyre.

Për Familjet fisnike që kishin rrënjë tradicionale në vend sipas Pashko Vasës, ndërmerreshin masa të veçanta:

“Familjet e zotnive të klasës së parë në atë kohë ishin: Kastrioti, Dukagjini, Topia, Strazimiri, Arjaniti, Urani, Spanaj, Spata, Kurona, Muzaka, Dushmani etj.

Pos këtyre familjesh të para ishin dhe familjet e dorës së dytë.

Burrat e disa prej familjeve të para e të dyta u vranë në luftërat e vazhdueshme, një pjesë mërguan e shtegtuan për Itali, Greqi e gjetkë dhe disa mbetën në vend…

Për këta që mbetën në vend u ndoq një politikë e tillë: Kush pranonte islamizmën nga familjet e para e të dyta, do t’i faleshin çifligje, u lanë të lirë të mbanin armë, iu akorduan grada ushtarake të mëdha, për të shërbyer brenda dhe jashtë Shqipërisë” .– BKSH. Pashko Vasa- “E Vërteta mbi Shqypninë dhe shqiptarët”, fq. 32

3-Propaganda në favor të islamizmit në trojet tona etnike, e shoqëroi gjithë procesin gjatë “okupimit të rreptë” (1468 – 1550), por dhe më vonë deri në shek. XX.

Kjo ndodhi për shkak se shqiptarët në vende e në kohë të ndryshme, nuk e pushuan asnjëherë luftën për liri.

“Një nga faktorët që kishte bashkuar popullsinë arbnore-epirote, në luftën kundër turqve, përveç prijësit legjendar të tyre Gjergj Kastriotit, ishte dhe besimi tek “kryqi”. Ky besim në luftën kundër “gjysmëhënës së të pafeve” përbënte dhe bazën ideologjike të shtetit, të udhëhequr nga Gjergj Kastrioti- Skënderbeu. Por humbja pas fitoreve të përgjakta për 25
vjet radhazi dhe okupimi osman pas tyre, solli një humbje dhe lëkundje të këtij besimi në “kryq”, në fenë e tyre të krishterë. Përpjekjet e propagandës islamike u shoqëruan dhe me rrënimin e shumë objekteve të kultit kristian” .

Gjatë zbatimit të platformës islamizuese dhe osmanizuese, krijimi i strukturave të pushtetit dhe të administratës osmane në vend me të gjithë komponentët e saj, përveç pengesave të vazhdueshme për t’i vendosur, jo rrallë shfrytëzuan konfliktet mes vetë familjeve arbnore- shqiptare. Shfrytëzimi i këtyre konflikteve ndihmoi në përshpejtimin e këtij procesi.

“Populli shqiptar përgjithësisht dallohet për ambicie të mëdha, për energji dhe inteligjencë. Gjithmonë kërkon fushata të gjëra që t’i zhvillojë këto veti. Sidomos rivaliteti mes njëri- tjetrit, sado që kishte pushuar në kohët e luftës kundër armikut të përgjithshëm, me pushimin e luftës, filloi të veprojë përsëri. Turqit përfitonin nga këto rivalitete kur një familje pranonte islamizimin për të gëzuar avantazhet që i jepte ai, rivali tjetër, me dashje ose pa dashje, për të mos mbetur pas, pranonte dhe ai islamizmin. Duke parë avantazhet që gëzonin myslimanët e rinj, si dhe duke parë shkatërrimin e organizatave dhe të objekteve kishtare, të gjithë bota fillojnë të imitojnë njëri-tjetrin dhe të pranojnë islamizmin” .

Xhamaia e Sulltan Mehmetit apo Xhamia e Madhe në Prishtinë

4-Në periudhën e “okupimit të rreptë”, kishat kthehen në xhami.

Ishte kjo periudha kur shfaroset dhe shpërngulet masivisht popullsia, digjen e shkatërrohen shtëpi e kisha, bashkë me to shkatërrohet e gjithë Arbëria.

Gjatë këtij procesi rrënimtar, goditja shkatërruese e kishave, si dhe konvertimi i popullsisë nga krishterë në myslimanë, qe prioritet që idendifikohej qartë në platformën e Reformës së Perandorisë, që kishte të bënte me osmanizimin dhe islamizimin e vendit. Transformime të tilla radikale synonin ndryshimin e gjithçkaje që kishte të bënte me zakonin dhe kulturën europiane të Arbërisë dhe asimilimin e konvertimin e popullsisë së këtyre anëve, në popullsi me fe e zakon turko-aziatik.

Ky process, konvertimi i popullatës dhe ndërtimi i xhamive duke shkatërruar kishat nisi në fillim në qytetet kryesore në shek. XV dhe vazhdoi deri në fund të shek. XVIII.-BKSH, Gjet Ndoj-ARBËRIA NË KUFIJTË E MBIJETESËS. Bot. 2020, fq. 215-BKSH. Pashko Vasa- “E Vërteta mbi Shqypninë dhe shqiptarët”, fq. 72

Është interesant fakti se në fillim të okupimit të rreptë (në fund të shek. XV dhe në fillim të shek.XVI), këtyre xhamive të para u vihet emri “Fatihu”, për nder të Sulltan Mehmetit II Fatihu (Pushtuesi), i cili ishte në krye të fushatave të zhdukjes masive dhe gjenocidit në Arbëri. Ndërsa më vonë duke vazhduar ky proces, xhamitë kryesore e marrin emrin në shumë raste, “Xhamia Mbret”.
Në krye të herës xhamitë e para ndërtohen në qytetet e mëdha të pushtuara, si: në Berat, Gjirokastër, Ohër, Prishtinë, Prizren, Shkup, Gjakovë, Janinë, Elbasan, Krujë, Shkodër, Lezhë, Durrës, Ulqin, Tivar etj.

Ka mjaft raste kur pushtuesit, xhamitë e para i ndërtuan duke adaptuar kishat kryesore të këtyre qyteteve, ose duke ndërtuar të reja mbi rrënojat e kishave të shkatërruara prej tyre. Kështu jo vetëm ndërtoheshin për të krijuar kushtet për besimtarët myslimanë (kolonët e ardhur nga Azia, por dhe vendësit e konvertuar), por njëherësh u hiqnin mundësinë
vendësve të krishterë për të kryer ritet e tyre tradicionale. Ky proces u zhvillua në disa qytete, si:

-Në Krujë, (Brenda kalasë) qenë shembur tri kisha (dy katolike dhe një ortodokse-bizantine), dhe në vend të njërës (kishës katolike të Shën Ndreut), u ndërtua xhamia me emrin “Fatihu” .

-Në Lezhë, Kisha e Shën Kollit në Varosh në vitin 1502, pas largimit të Venedikut dhe pushtimit nga osmanët, u përshtat si xhami;

-Në Shkodër ndodhi e njëjta gjë me Kishën e Shën Stefanit në Kalanë e Shkodrës, e cila u përshtat për xhami pas vitit1479;

-Në Durrës -Bazilika e famshme në vitin 1501, pas largimit të Venedikut, u përshtat dhe u bë Xhamia e Fatihut nga turqit;

-Në Shkup “…nuk kishin mbetur kisha të ritit katolik-latin. Aty kishte qenë dikur Kisha e Shën Prendes.

– Katedrale, që tashmë është kthyer në xhami. Prifti e celebronte meshën në shtëpi” .

-Në Ulqin, “Xhamia e Halil Skurës sapo hyn në Kalanë e Ulqinit, qe ndërtuar në vitin 1575 në vend të Kishës se Shën Mërisë (dikur Shën Markut).

Pas rënies së Kalasë së Ulqinit nga Venediku në duart e osmanëve, u ndërtua xhamia dhe u depërtuan brenda kalasë edhe kolonë nga Azia, të cilët përbënin administratën dhe gardën e qytetit” .

-Në Janinë, “Pranë Muzeut të Kalasë së Janinës ishte Xhamia “Fetie” e ndërtuar nga Ali Pashë Tepelena dhe që e frymëzonte atë (1797).

-Muzeu Kombëtar “Gjergj Kastrioti- Skënderbeu” Krujë, Dëshmi e Drejtorit Mehdi Hafizi-Dëshmi me 31 maj 2016 -APF Vatikan. SC Vista e Collegi, Vol. 34. Stefano Gaspari-Relacioni, fq. 106 r dhe 107 r, me 24 korrik të vitit 1672-BKSH, BKSH, Gjet Ndoj-ARBËRIA NË KUFIJTË E MBIJETESËS2. Bot. 2020, fq. 219
Kjo xhami, si në shumë qytete të tjera arbnore – shqiptare u ndërtua mbi rrënojat e Kishës së “40 shenjtorëve”.

Kjo Kishënë Janinë ishte paleokristiane dhe mund të ishte që në kohën e ndërtimit të kalasë, në kohën e Justinianit (shek. VI mbas Kr)” .

-Në Prishtinë kisha famulltare e Shën Prendës (kishë paleokristiane e shekullit VI) u shndërrua në xhami nga turqit në vitin 1447. Në fund të shekullit XVII, me ndikimin e austriakëve dhe përpjekjet luftarake të Pjetër Bogdanit kjo kishë iu rikthye komunitetit katolik. Këtu qe varrosur Pjetër Bogdani në vitin 1689. Pak më vonë turqit i nxorën jashtë varrit eshtrat e këtij personaliteti të madh dhe e rikthyen përsëri kishën në “Xhaminë Mbret”.

-Në Prizren, Kisha Katedrale u kthye në “Xhami Mbret”.

-Tivari “…në vitin 1672 kishte kishën Katedrale të Shën Gjergjit, tani të kthyer në xhami dhe pasuritë e saj të paluajtshme janë të uzurpuara. Përveç Katedrales dhe tri të tjera ngjitur: e Shën Pjetrit, Shën Ilias dhe e Zojës, të cilat qëndrojnë të shkatërruara dhe pasuritë të zotëruara nga turqit” .

Përveç këtyre, u ndërtuan dhe xhami të tjera, si: Xhamia Mbret në Kalanë e Elbasanit; në kalanë e Beratit u ndërtuan Xhamia e Kuqe (me tulla) dhe Xhamia e Bardhë; Xhamia e Mirahorit në Korçë (1496); Xhamia e Muradies në Vlorë; xhamia e Pazarit në Gjirokastër; xhamia në Dibër; xhamia e Plumbit në Shkodër (1773); xhamia e Et’hem Beut në Tiranë
(1794); xhamia e Peqinit; xhamia e Kavajës; xhami të tjera në Shkup, Manastir, Prizren, Gjakovë, Ferizaj, Kukës, Pejë, Gjilan, Deçan, Prishtinë e Mitrovicë, Ulqin, Podgoricë etj.
Gjatë shekujve XVII-XIX ndërtimi i xhamive u bë edhe në qendra të katundeve të islamizuara.
Ndërsa ato u shtuan dhe po lulëzojnë më shumë se kurrë në gjithë hapsirat shqiptare në fillimin e shek. XXI.

-Edhe teqetë njohën fillimet e tyre që në shekullin XVI nga misionarë të ardhur nga Lindja.
Ndërsa në ditët tona, në fillimin e shek. XXI, ne jemi dëshmitarë të një “pushtimi të butë” përmes xhamizimit-islamizimit, por pothuajse të plotë të trojeve shqiptare nga fryma turko-arabe nëpërmjet xhamive të shumëta që po meremetohen e ndërtohen nga Turqia neoosmane (kryesisht) dhe propagandës antishqiptare të zhvilluar hovshëm prej tyre.

5-Pasojat historike dhe sfida e sotme

Proceset e asimilimit sllavo-grek dhe turko-arab lanë pasoja të thella në strukturën shpirtërore dhe kulturore të shqiptarëve. Brenda pak shekujsh, një komb me traditë të lashtë europiane, nëpërmjet besimeve të pushtuesve, realizuan politikat e tyre të gjenocidit kulturor, njëherësh duke i mbajtur shqiptarët të përçarë.

-BKSH, BKSH, Gjet Ndoj-ARBËRIA NË KUFIJTË E MBIJETESËS2. Bot. 2020, fq. 220-APF Vatikan. SC Vista e Collegi, Vol. 34. Stefano Gaspari-Relacioni, fq. 116 r, me 24 korrik të vitit 1672. 

Terroristët shqipfolës Ridvan Aqifi dhe Lavdërim Muhaxheri, foto nga “fushëbetejat për islamin” dhe “Tokën e Shamit”, që sipas deklaratës së BIK-ut të Kosovës të asaj kohe, “asht tokë shumë e rëndësishme për Allahun”.

Në fund të shekullit XVII, pothuajse të gjitha qytetet shqiptare ishin islamizuar, ndërsa fshatrat vijuan gradualisht të ndjekin këtë proces deri në fillim të shekullit XX. Kështu, u krijua një realitet i ri shoqëror, ku feja u shndërrua në një element ndarës, ndërsa identiteti kombëtar rrezikonte të zhbëhej.
Sot, procesi mund të cilësohet si një “pushtim të butë” modern, që shfaqet përmes ndërtimit masiv të objekteve fetare dhe depërtimit të ideologjive të huaja turko-arabe në hapësirat shqiptare. Në një far mënyre, është një vazhdimësi e së kaluarës, ku ndikimi kulturor përdoret si mjet për të zëvendësuar vetëdijen kombëtare.
Si përfundim:
Në përballje me trysnitë e shumta historike – sllave, greke dhe turko-arabe , populli shqiptar ka dëshmuar një qëndresë të jashtëzakonshme. Megjithëse për shekuj me radhë iu desh të përballej me përpjekje për ta ndërruar fenë, gjuhën dhe kulturën, shqiptarët arritën të ruajnë thelbin e identitetit të tyre evropian dhe autokton.
Detyra e brezave të sotëm është të mësojnë nga kjo histori: të mos lejojnë që ndikimet fetare apo të huaja të përdoren si mjete për përçarje dhe të mbajnë të gjallë vetëdijen se Etnia dhe nacionaliteti i shqiptarëve është më e vjetër dhe më e fortë se çdo besim fetar. Vetëm përmes unitetit, kujtesës historike dhe respektit për rrënjët e veta, shqiptarët mund të mbrojnë identitetin që i ka bërë të mbijetojnë ndër shekuj.

Prishtinë me 19 tetor 2025

  • Ky recesion historik u lexue sot në Hotelin Siruius të Prishtinës, ku u mbajt manifestimi i dyvjetorit të Lëvizjes së  Deçanit.

Vënia nën kontroll e veriut të vendit, është një hap i mirë përpara dhe assesi nuk duhet të bëhet zbrapsje nga kjo pikë

Drini.us
-
0
Vënia nën kontroll e veriut të vendit, është një hap i mirë përpara dhe assesi nuk duhet të bëhet zbrapsje nga kjo pikë

Afrim Musliu

Mitrovica 2025
Prej se kanë filluar bisedimet në Bruksel në vitin 2011 mes Kosovës dhe Sërbisë, janë bërë lëvizje të pandërprera drejtë integrimit të serbëve të Kosovës si dhe veriut të vendit në shtetin e Kosovës. Shumë gjëra kanë lëvizur përpara, mirëpo shumë të tjera patën ngecur, e sidomos vënja e rendit dhe ligjit në atë pjesë të vendit.
Sa i përket lëvizjes së lirë të qytetarëve në të dy pjesët e Mitrovicës, por edhe në pjesët tjera të veriut të vendit, dorën në zemër, ka pasë pandërprerë, sidomos pas vitit 2013. Këtë e dëshmon fakti se banorët shqiptarë në Mikrolagjen mbi Kodër të Minatorëve, të cilët çdoherë kanë jetuar aty dhe jetojnë ende e të cilët kanë çarkulluar e funkcionuar pa pengesa, edhe pse jetojnë të rrethuar nga serbët. Edhe vetë kam dalë çdoherë dhe kam shetitë nëpër atë pjesë të qytetit. Normal që me një frikë më të madhe, ngase bandat kriminale që sundonin në veri ishin në bashkëpunim të ngushtë edhe me pjestarët serb të Policisë së Kosovës, nga të cilët shqiptarët nuk kishin ndonjë mbrojtje që do duhej ta kishin. Cilido serb që donte me e sulmu ndonjë shqiptar që e shihnin andej, e sulmonte pa i ndalu ndokush dhe pa e pasë frikën nga autoritetet e sigurisë.
Në veri të vendit kishte brishtësi në vënjen e rendit dhe ligjit, ku sundonin bandat kriminale e në bashkëpunim me policët serb në veri, saqë ishin barrë edhe për vetë serbët që jetojnë në veri të vendit, e sidomos për bizneset e vogla të banorëve serb në veri. Këtë në disa raste ma kanë thënë edhe vetë serbët e veriut të Mitrovicës para shumë vitesh.
“Po na terrorizojnë ardhacakët dhe katunaria serbe” – më thonin ata.
Assesi nuk mundet të mohohet fakti se sot është një situatë më ndryshe në veri të Kosovës. Me largimin e policëve serb në veri më 6 nëntor 2022, e me dërgimin e forcave policore shqiptare atje, bandave kriminale i’u largua mbrojtja dhe mbështetja që e kishin nga organet e rendit dhe ligjit që vepronin në veri. Poashtu, nuk mundet të mohohet fakti se edhe serbët që jetojnë në veri të vendit ndihen më të sigurtë. Sidomos bizneset e tyre atje, të cilët ishin nën mëshirën e bandave kriminale në veri. Thjeshtë ishte territor ku sundonte krimi i të gjitha natyrave e që është përdorë edhe nga krimi i organizuar serb, por qe besa, edhe nga krimi i organizuar shqiptarë nga pjesët tjera të Kosovës, sepse ishte territor që i ngjante “Perëndimit të egër” në Amerikën e kaubojëve të fundviteve të Shek. XIX. Ishte territor jashtë çdo kontrolli dhe juridiksioni shtetërorë.
Sidoqoftë, vënja nën kontrollë i veriut të vendit është një hap i mirë përpara dhe assesi nuk duhet të bëhet zbrapsje nga kjo pikë. Ishin hapa më të shpejtë por të duhura, edhe për vetë banorët serb në veri, për çka duhet vetëm përshëndetur. E mira e të mirës është, se, kushdo që nesër të vie në pushtet qëndrorë në Kosovë, assesi nuk guxon me e leju me u rikthy “Perëndimi i egër” në veri, përndryshe bënë vetëvrasje politike. Cilido që vie në pushtet, duhet vetëm punuar në integrimin e serbëve në shtetin e Kosovës e assesi të i përmbysë këto çështje teknike që janë implementuar në veri e që, pavarësisht mënyrës se si janë bërë, në fakt, janë edhe pjesë e marrëveshjeve të Brukselit që nga viti 2013.
A ka mundur të bëhet më mirë dhe në mënyrë më diplomatike e në bashkëpunim me bashkësinë ndërkombëtare e pa i acaruar marrëdhëniet me aleatët tanë perëndimorë? – mendoj se po, ka mundur. Vetëm po të ishte bërë simbas planit të prezantuar nga ish-ministri i Punëve të Brendshme, Agim Veliu, në vitin 2020, i cili i pati shpallë luftë krimit të organizuar në tërë vendin.
Urat e reja mbi Ibër
Ajo urë e re më shumë është ndërtuar për ndikimin psikologjik e për konzum të brendshëm politik, sesa që ishte ndonjë nevojë e madhe për atë urë me dizajn të shëmtuar në afërsi të një ure të bukur, siç është ajo qëndrore. Ajo urë e ka vetëm funksionin e një qasjeje më të shpejtë e më të shkurtër me automjete për banorët e Lagjes së Boshnjakëve me qendrën e qytetit të Mitrovicës. Asnjë funsion tjetër, hiç. Për atë edhe kishte çarkullim të rallë mbi atë urë. Ata që nuk kishin punë në qendër të Mitrovicës, ende më shumë po e përdornin urën tjetër 200-300 metra më tej e që ishte çdoherë në funksion për çarkullim për automjete.
Ura tjetër që po ndërtohet për këmbësorë e që e lidhin Lagjen e Tre rrokaqjejve me qendrën e Mitrovicës, ishte një projekt i bukur, i duhur dhe shumë i mirë, sepse zëvendëson urën e ndërtuar nga KFOR-i pas luftës.
Zgjedhjet lokale
Zgjedhjet lokale të 12 tetorit e dhanë një indikacion të qartë, se me një politikë të mirë e të mençur të shqiptarëve, me vetëm një investim të vogël duke i ndihmuar shqiptarët që të blejnë banesa e të vendosen në veri të Mitrovicës, e ku kishte ndërtime të shumta e të zbrazda andej, mundet të balancohet demografia në Mitrovicën Veriore ku jetojnë vetëm diku 17 000 serb.
Pra, nuk nevojitet ndonjë investim i madh për me i vendosë në atë pjesë bile nja 12000 shqiptarë, apo, vetëm aq sa i kanë dëbuar dhunshëm më 3 dhe 4 shkurt 2000. Kështu që, me një investim të vogël të qeverisë së Kosovës për ta banuar atë pjesë me më shumë shqiptarë, kryeqendra e vetëshpallur administrative e serbëve të Kosovës, çdoherë mundet të mbetet nën udhëheqjen politike të shqiptarëve.
Admanistrata komunale në veri edhe ashtu është me punonjës shqiptarë, të cilët nuk ka ligj që mundet me i largu.
Përgjithësisht, gjendja është shumë më e mirë sesa që ishte vite më parë. Për të gjithë!

Letër vëllazërore për dy ish-shokë burgu: Bardhyl Mahmutin dhe Kadri Kryeziun dhe shih zenkat e tyre sot ?!?

Drini.us
-
4
Letër vëllazërore për dy ish-shokë burgu: Bardhyl Mahmutin dhe Kadri Kryeziun dhe shih zenkat e tyre sot ?!?
Nga Sak Muji , Rugovë-Zvicër
(Sylë Mujaj)
___
Bardhyl, e lexova me kujdes reagimin tënd.
Unë, si pjesëtar i grupit të caktuar nga ish-pushtetet që na futën në burg, i mbaj mend mirë ato vite.
Fillimisht ishim katër veta, pastaj u bëmë shtatë, nga shtatë në nëntë, nga nëntë në njëzet e dy, e në fund na duhej të ishim njëzet e një — numra që s’kanë rëndësi për statistika, por për kujtesë e dhimbje.
Sa për Kadri Kryeziun, në jetën time e kam takuar vetëm tri herë:
Së pari, në gjyqin e Prishtinës, kur na dënuan.
Së dyti, pas luftës, në ditët e kthimit të refugjatëve nga Shqipëria, kur me një grup të KFOR-it italian e gjerman shkuam në zyrën e tij si kryetar komune në Prizren.
  Bardhyl Mahmuti
E mbaj mend mirë atë paradite — shkuam në këmbë nga Shatërvani deri në komunë.
M’u duk se e gjeta për të mirë dhe pashë se KFOR-i e ndihmonte konkretisht.
Së treti, në një takim rasti përsëri në Prizren, gjatë një manifestimi të Institutit Albanologjik, ku unë paraqita kumtesën time për Aleksandër Moisiun.
Pas përfundimit të seminarit, e takova rastësisht në një lokal.
Dhe kaq.
Në gjithë jetën time, për Kadriun s’dija më asgjë tjetër — as ç’kishte bërë, as ku ishte, as me kë.
S’kisha dëgjuar as për “goblenat”, as për vizitat e lira, e as për martesën gjatë kohës së burgut.
Unë kam pasur halle të tjera — ato të katër marrëveshjeve të tradhtisë
Qe tri ish-pushtetet, të Hashim Thaçit, Isa Mustafës dhe Ramush Haradinajt, ia bënë shtetit dhe popullit tonë, ndërkohë që edhe ish-shokët tanë të burgut, si juristi Kadri Kryeziu, heshtën si shumë të tjerë.
Po i përmend shkurt:
I. Shitja e mbi 8 900 km² tokë shqiptare në veri, në zonën e Rugovës e Dëllbedesë…
II. Heqja e ligjit për gjenocidin serb mbi shqiptarët, nënshkruar nga Hashimi, Arsim Bajrami, Hajredin Kuçi — dhe, siç thuhet, edhe Kadriu e Enver Hasani.
III. Dy marrëveshjet për ndërrim territoresh, më 2013 dhe 2015, që i çuan në nënshkrim Thaçi, Isa e pastaj edhe Ramushi.
IV. Mbi 82 deputetë që nënshkruan për “Gjykatën Speciale” – serbo-ruse në thelb as se si kombetare as shteterore e Kidovrs
– në kohën kur të gjithë ne, me Albin Kurtin e Rexhep Selimin në krye, ishim kundër.
Nuk e di ç’qëndrim keni pasur atëherë, as ti Bardhyl, as Kadriu.
Por di që unë kam reaguar edhe kur lexova librin e Bajram Kosumit, e kur mr dytle e mi e veshtë e mij e degjova ku Kadri Kryeziu përkrahte këto marrëveshje.
Sot, kur pas 25 vitesh shpërthen krimi në Banjskë e kur lista serbe mbron vrasësit, ndërkohë që krimineli Radoiçiç lirohet nga prokurori Blerim Jusufi, kur Xhavit Haliti, Memli Krasniqi, Vlora e Ramushi dalin në mbrojtje të kriminelëve – është e dhimbshme ta shohësh edhe Kadri Kryeziun, juristin e kushtetueses, që del si “mbrojtës i interesit kombëtar”.
Atëherë, po – le të hapen biografitë e secilit, le të kujtohet kush ku ishte dhe si jetoi në burg.
Ne të tjerët, mbi 500 veta, ishim në burgun e Nishit – në sistemin famëkeq të “Grupah Pojacanih Nadzora”, izolim i plotë për vite të tëra.
Nga 10 vite burg, 7 ose 8 i kaluam në errësirë, pa vizita, pa leje, pa “goblenë”, pa martesa.
Në çdo moment kërciste gazi lotsjellës, dhe të rinjtë shqiptarë, të dresuar nga administrata e burgut, përdoroheshin kundër nesh.
Secili prej nesh mbeti me fraktura e plagë në trup – por pa tradhti.
Përjashto ndonjë rast të izoluar, si ai i Rexhep Maqedoncit, që u kthye pastaj “prokuror” në Prishtinë.
 Kadri Kryeziu
Por shumica prej nesh, ashtu siç e di edhe ti Bardhyl, kemi qëndruar me dinjitet.
Prandaj, unë e përkraha Kadri Kryeziun kur doli kundër kriminelëve të listës serbe, dhe u gëzova kur kritikoi Enver Hasanin e Blerim Jusufin.
M’u duk sikur ishte përmirësuar.
Tash pres që edhe ti, Bardhyl, të ngrihesh e të thuash fjalën tënde për katër marrëveshjet e tradhtisë.
E kujtoj mirë 26 marsin 1981, ditën kur ti, unë, Azem Vllaqi e pesë të tjerë, me psherëtima e me djersë, hodhëm parullat që tronditën Prishtinën:
“Trepça punon e Beogradi ndërton!”
“Republikë, Kushtetutë – ja me hatër, ja me luftë!”
“Poshtë borgjezia!”
“Lironi shokët nga burgu!”
“Kush s’bashkohet është tradhtar!”
“Unitet”
Ishte dita e madhe e pranverës sonë shqiptare.
Disa nga ata djem sot janë dëshmorë – Ibrahim Nikçi e Abdullsh Tahiri.
Në çdo përvjetor, shoh me dhimbje si politikanët e tri ish-pushteteve festojnë në qendër të studentëve, por kurrë s’e përmendin organizimin e atyre 6 vetave që ndezën zjarrin e lirisë.
Pas 45 vitesh, le të dalin në dritë të larat e të palarat e secilit prej nesh.
Por të mos harrojmë: sot, në televizione pro-serbe, po dalin ish-inspektorët e UDB-së, ish-përkrahësit e sistemit jugosllav, dhe bashkë me ta shfaqen politikanët e pasluftës – oligarkë, servilë, njerëz që kanë shitur shpirtin për para e poste.
Kjo është arsyeja pse unë besoj se Kosovës i duhet më shumë se kurrë: Lustrifikim, Drejtësi dhe Ligj!
Askush prej nesh s’është i pagabueshëm.
Çdo familje ka të mirat e të këqijat e veta.
Por, ju lutem, si dikur në burg, mbani mend një fjalë të thjeshtë shqiptare:
“Jashtëqitjet nuk nxirren në sallon, por në tualet.”
Dhe me këtë mendim dua ta mbyll letrën time:
Me kujtim, respekt e mall për të kaluarën,
me dëshirën që e vërteta të na bashkojë, jo të na ndajë.
Sak Muji (Sylë Mujaj)
I burgosur politik i viteve 1981–1990
Autor i librave “NUMËR – I” dhe “TË VETËVËNDOSURIT E VETËVENDOSJES”

Bardhyl Mahmuti i përgjigjet Kadri Kryeziut

Drini.us
-
0
Bardhyl Mahmuti i përgjigjet Kadri Kryeziut
Bardhyl Mahmuti, Gjenevë
___
Mos e vet se tregon vetë!
___
Në reagimin e titulluar “Patriotizmi dhe hajnia nuk futen në një thes”, Kadri Kryeziu më akuzon se gjoja paskam marrë “stafetën e shpifjeve kundër tij”.
Le t’i shohim gjërat një nga një!
Në shkrimin tim të 30 shtatorit unë e hodha poshtë gënjeshtrën e Kadri Kryeziut se gjoja ai paska qenë i pari që “më 11 mars 1981 ka ‘BËRTITUR’ ‘Republikë, kushtetutë, ja me hatër ja me luftë’”.
Të gjithë pjesëmarrës e asaj proteste e dinë se më 11 marsit 1981 nuk është përmendur një kërkesë e tillë!
Të zhveshësh gënjeshtrën nuk është shpifje, por ndërgjegje intelektuale për të ndërprerë manipulimin me ata që nuk e dinë si kanë rrjedhur ngjarjet. Nëse dikush ka shpifur në këtë rast, është pikërisht Kadri Kryeziu, sepse ka përdorur fjalën përçmuese “BËRTITUR”, që përdornin komunistët jugosllavë të përkatësive të ndryshme etnike dhe instrumentet e UDB-së për të nënçmuar demonstruesit që BROHORISNIN fuqishëm pakënaqësitë e tyre.
Duke përdorur fjalët përçmuese të diskursit të komunistëve jugosllavë ndaj demonstratave të vitit 1981, Kadri Kryeziu tregon proveniencën e vet ideologjike. (Këtë çështjeje do ta trajtoj më poshtë).
Si çështje të dytë që përmenda në shkrimin e 30 shtatorit është fakti se gjatë qëndrimit në burg Kadri Kryeziu kishte të drejtë vizite të lirë në qytet, 12 orë në muaj, ndërkohë që shumica absolute e të burgosurve politikë kishin te drejtë në vizita familjarë të kontrolluara brenda burgut vetëm 30 minuta në muaj (6 orë në vjet).
Kadri Kryeziu nuk thotë asnjë fjalë të vetme, sepse e di fare mirë se për këtë fakt janë dëshmitarë të gjithë të burgosurit e tjerë shqiptarë që vuanin dënimin në Burgun e Qarkut në Shabac të Serbisë.
Kadri Kryeziu nuk thotë asnjë fjalë të vetme as për çështjen e tretë që përmenda në shkrimin e 30 shtatorit: përderisa një numër i të burgosurve politikë që nuk kishin lidhur kurorë pas martesës, nuk ua lejuan bashkëshortet t’u vinin t’i vizionin në sallat e mbikëqyrura nga gardianë dhe përkthyes, Kadri Kryeziu ishte i burgosuri i parë politik që e lëshuan nga burgu i Shabacit, të shkojë në Prizren dhe të martohet!
Në vend të akuzës se gjoja kam marrë “stafetën e shpifjeve kundër tij”, Kadri Kryeziu duhet të tregojë konkretisht a ka pasur të drejtë vizite familjare të pambikëqyrur 12 orë në muaj, ndërkohë që unë dhe shokët e mi nga 30 minuta vizita të mbikëqyrura.
Në vend të akuzës se gjoja kam marrë “stafetën e shpifjeve kundër tij”, Kadri Kryeziu duhet të tregojë konkretisht a liruan nga burgu të martohej!
Nëse dikush ka shpifur për periudhën e qëndrimit në burg është pikërisht Kadri Kryeziu!
Në reagimin e tij të datës 18 tetor, ai shkruan: “Edhe pse dikur ishim të burgosur si DISIDENTË TË REGJIMIT JUGOSLLAV, me Bardhyl Mahmutin dhe sojin e tij — që përfshin burra të ligë në Kosovë e Maqedoni — unë i kam ndarë rrugët moti.”
Fjala DISIDENCË ka kuptimin e ndarjes nga diçka që ke qenë pjesë e saj qoftë në rrafshin politik, ideologjik, religjioz etj.
Unë dhe shokët e mi asnjëherë nuk kemi qenë pjesë e atij REGJIMI JUGOSLLAV, që territoret e shqiptarëve i copëtoi në tri republika, por kemi qenë të vetëdijshëm se jemi të pushtuar dhe duhet të mobilizohemi kundër regjimit pushtues dhe argatëve shqipfolës të këtij regjimi.
Unë dhe shokët e mi jo vetëm që nuk kemi qenë pjesë e atij REGJIMI JUGOSLLAV që Maqedonisë së sllavizuar ia dhuroi qendrën historike të Vilajetit të Kosovës, Shkupin, dhe qendrën historike të Vilajetit të Manastirit, Manastirin, por gjithmonë kemi luftuar kundër këtij regjimi dhe argatëve të sojit të Kadri Kryeziut që i kanë ndarë shqiptarët në shqiptarë të Serbisë, në shqiptarë të Maqedonisë dhe në shqiptarë të Malit të Zi.
Kadri Kryeziu duhet ta ketë të qartë një gjë: Nëse rastësisht na kanë transferuar në një burg, kjo nuk do të thotë se ne kemi pasur rrugë të përbashkët! Unë dhe shokët e mi asnjëherë nuk i kemi bashkuar rrugët me ata që qëndisnin goblena për gratë e gardianëve të burgut dhe këndonin këngën “Me gjergjef, lule tuj qendisë…”, prandaj as që kemi pasur nevojë t’i ndajmë rrugët me të!
Sa i përket “pangopësisë, llupësia dhe pisllëqeve” të njohim mirë. Pas përfundimit të luftës dhe pushimit të funksionimit të Qeverisë së Përkohshme, unë jam tërhequr nga skena politike. Unë nuk kam pranuar asnjë funksion që më është propozuar nga bashkëveprimtarët, ndërkohë që ty të njihnim nga larg si servil që doje të futeshe në prapanicë të çdo lideri, vetëm e vetëm për të nxjerrë ndonjë përfitim.
Në reagimin e Kadri Kryeziut ka vetëm një gjë të vërtetë: kur pohon se “Bardhyli më njeh mirë nga burgu. E di fort mirë sa larg mund të shkoj…”.
E njoh edhe pas burgut!
Kadri Kryeziu mund të shkojë vetëm aty ku i thonë patronët, për çejzin e të cilëve aktualisht është duke qëndisur goblenë!

Dita kur fjala foli shqip në Frankfurt

Drini.us
-
0
Dita kur fjala foli shqip në Frankfurt

Nga Sak Muji – Smuji’25

Në zemrën e Evropës, në qytetin e librave, Frankfurt, më 18 tetor 2025, ndodhi një çast që s’harrohet: Në Panairin Ndërkombëtar të Librit, në “Orën e Madhe Letrarë” të Stendës së Kosovës, fjala shqipe u ngrit si flamur.

Aty ku kulturat botërore takohen, u dëgjua zëri i poetes shqiptare Sevëme Fetiqi, i kthyer në ujëvarë drite, që përfshiu çdo zemër shqiptare në sallë.

Nga goja e saj, poezia ime “FJALA QË S’U PËRKUL KURRË” u shndërrua në këngë, në lutje dhe në amanet kombëtar. Ajo nuk e lexoi – ajo e jetoi poezinë! Zëri i saj ishte si fllad i butë i malit dhe i dritës, si një valë që përplaset në gurët e Rugovës dhe kthehet përsëri në tingull dashurie.

Në sfond, zhurma e Panairit u bë pjesë e recitimit — si kor i qetë që shoqëronte një himn të shpirtit shqiptar. Në atë çast, edhe librat heshtën për ta dëgjuar poezinë që foli për ta. Të gjithë ndjenë se Kosova po recitonte në gjuhën e përjetësisë. Sevëme Fetiqi, ky zë i butë dhe i fuqishëm i poezisë së kombit, nuk ishte vetëm koordinatore, por misionare e gjuhës shqipe në Evropë.

Bukuria e saj shpirtërore, eleganca e mendimit dhe përkushtimi për letërsinë, e shndërruan këtë ditë në manifest të fjalës, artit dhe dashurisë kombëtare.

Në një mesazh të saj dërguar pas recitimit, ajo shkroi: “Ka pasur pak zhurmë nga vizitorët e shumtë të Panairit, por poezia ka zgjuar interesim dhe vëmendje të madhe tek vizitorët shqiptarë.”

Por ajo “zhurmë” ishte në fakt gjallëria e Evropës që dëgjonte shqip. Ishte frymëmarrja e një kontinenti që ndaloi për një çast, për të dëgjuar gjuhën që nuk u përkul kurrë. Në sytë e Sevëmes ndizej një dritë krenarie – ajo që vetëm një nënë, një poete, një shqiptare mund ta ketë.

Në buzëqeshjen e saj ishte gjurmë shpirti, në zërin e saj – melodia e atdheut, në recitimin e saj – përjetësia e fjalës. E për ta përjetësuar këtë ndjesi, duart e mia të malesorit krijuan një mozaik bardh e zi, ku figura e saj qëndron si shenjë e ujëvarës poetike që rrjedh nga zemra e kombit.

Ky vizatim, me nënshkrimin tim Smuji ’25, është falënderim dhe përulësi për atë që ndodhi në Frankfurt: dita kur poezia u bë flamur dhe fjala shqiptare u ngrit mbi Evropë.

_______

UJËVARA E POEZISË SHQIPE NË FRANKFURT Nga goja e poetes së kombit, Sevëme Fetiqi, rrjedhi “Fjala që s’u përkul kurrë”

Në Frankfurtin e artë të Evropës, ku gjuha dhe dritat përzihen si ylber kulturash, u dëgjua një zë i butë e i fuqishëm njëkohësisht — një zë gruaje shqiptare, që s’e lexonte poezinë, por e lindte atë me shpirt.

Ishte Sevëme Fetiqi, poete, organizatore e kulturës shqiptare, femër e urtë dhe guximshme, që në stendën e Kosovës në Panairin e Librit, e ktheu sallën e madhe të Frankfurtit në një ujëvarë shqiptare të fjalës.

Nga goja e saj, poezia ime “Fjala që s’u përkul kurrë” rrjedhi si mjaltë në hoje, si dritë mbi varg, si lutje që u ngrit drejt qiellit të librave. Ajo nuk lexoi — ajo e jetoi poezinë. Zëri i saj ishte si fllad që përqafonte secilin fjalë, si zë nënë e muze që ngre flamurin e kulturës në zemër të Evropës. Në çdo tingull të saj kishte fisnikëri e butësi, në çdo pauzë, kishte shpirt dhe frymë shqiptare. As zhurma e Panairit, as ecjet e vizitorëve nuk e zbehën atë çast: ishte si në një film poetik, ku poezia s’ishte më tekst, por shpërthim ndjenjash. Të gjithë ndalën, dëgjuan, dhe për disa sekonda, Evropa heshti – dhe foli shqip.

Në ato vargje që lindën nga Bjeshkët, në ato fjalë që dolën nga zemra, ishte përzierja e dy shpirtrave poetikë: i imi që i shkroi, dhe i Sevëmes që i dha frymë. Ajo u bë zëri i Kosovës poetike në Evropë, simbol i butësisë që nuk dorëzohet, i fjalës që s’përkulet, i femrës shqiptare që nuk kërkon lavdi, por e sjell me dinjitet — në heshtje e në dritë.

____

EPILOG – POEZIA QË U BË DHURATË

Pas recitimit, ajo më shkroi me modesti të madhë: “Ka pasur pak zhurmë nga vizitorët e shumtë të Panairit, por poezia ka zgjuar interesim dhe vëmendje të madhe te vizitorët shqiptarë.” E unë, me shpirt të përlotur, mendova: ajo zhurmë ishte duartrokitja e qiellit, ishte gjallëria e një kombi që s’ka frikë të flasë me varg. Në zërin e Sevëmes, Kosova foli si nënë, Shqipëria si motër, e diaspora si zemër. Në Frankfurtin e këtij tetori letrar, poezia shqiptare nuk u recitua — u ndje! 🩸 Faleminderit, Sevëme Fetiqi, për zërin tënd që shndërroi poezinë në dritë, dhe për buzëqeshjen tënde që e bëri Shqipërinë të ndriçojë më afër Evropës.

______

• P.S.

– Poezia që e tronditi Frankfurtin FJALA QË S’U PËRKUL KURRË (Poezi nga Sak Muji – Smuji’25) (Kushtuar poetëve shqiptarë në “Orën e Madhe Letrarë” – Frankfurt, 2025) _____

I. Hyrja – Betimi i Fjalës Në Frankfurt… nuk u mblodhën vetëm libra… por zemra që digjen… për një fjalë. Në çdo germë… një plagë, në çdo varg… një betim të lashtë. Nga malet e mia vjen zëri im, si jehonë prej gurësh që s’flenë. Nga Parajsa e Zvicrës zbret ky varg, me erë shqipe… me djegie nderi. Fjala jonë s’është stoli, as strofë — është gjak që rreh nën lëkurën e kombit!

______

II. Ora e Madhe – Fryma e Librave Kjo është Ora e Madhe Letrarë, ku nuk lexohen faqe – por shpërthejnë jetë! Këtu Martin Camaj rri si yll mbi libra, fjalët e tij pezull, si gjethe dritash mbi kokat tona. Ai thotë: “Mos e ulni gjuhën tuaj, ajo është flamuri i qiellit!” Dhe ne, poetët e kombit, rrimë drejt, me penën si shpatë, me zemrën që shkruan pa frikë, me shpirtin që s’e shet dot askund! ‘

____

III. Poetët në Dritë Shihni si ngrihen emrat në dritë: Shqipe Malushi – që i flet natës me zjarr! Brahim Hoxha – që shkrin mjegullën me varg! Marigone Kelmendi – që e puth qiellin me rimë! Aziz Mustafa – që e sfidon vdekjen me fjalë! Avdyli e Bekimi – dy male që heshtin, por trondisin tokën! Ata janë një – si gurët në murin e dritës sonë!

_____

IV. Kulmi – Shpërthimi Poetike Eh… Frankfurt, dëgjo! Këta s’janë poetë që shkruajnë për famë — janë poetë që shërojnë plagë! Në çdo germë kanë një thërritje, në çdo rimë – një lot të nënës, në çdo metaforë – një gur të varrit shqiptar! Dëgjoje si buçet fjala jonë! S’është zë, është breshër! S’është varg, është gjëmim i shpirtit! S’është letër, është flamur që valon në zemër!

______

V. Epilogu – Fjala që Rrëqeth Dhe unë, Sak Muji, si biri i Bjeshkëve, ngre dorën drejt qiellit të librave, e them me shpirt, si në këngë malesore: Heuuuu… ju lumtë shpirti, o poetë të kombit tim! Ju që s’e shitët fjalën për asnjë çmim, ju që i kthyet plagët në dashuri, ju që mbollët gjuhën në gur, dhe e bëtë botën ta dëgjojë shqip! Heuuu… ju lumtë shpirti, se fjala juaj është pushkë që s’vret, por ndez dritë në errësirë!

_______

VI. Mbyllja – Fjala që Ecën Përjetësisht Nga Parajsa e Zvicrës unë sjell këtë zë, nga gurët e Rugovës sjell frymën, nga librat tuaj marr dritën, e nga vargjet tuaja – përjetësinë. Se fjala që s’u përkul kurrë, është vetë shpirti shqiptar që ecën… pa frikë, pa urrejtje, me dashuri të përjetshme… për njeriun dhe për kombin!

_______

“Fjala që s’u përkul kurrë, është shpirti i kombit që s’vdes.” Smuji’25 – Frankfurt, 2025 _______

Fotografi & Vizatim Mozaiku Në fund të kësaj dite të paharrueshme, u përjetësua edhe një vizatim bardh e zi mozaik me nënshkrimin tim Smuji ’25, kushtuar Sevëme Fetiqit – ujëvara e fjalës që e bëri Evropën të dëgjojë shqip.

_______🖋️ Shkroi dhe përjetoi: Sak Muji – Frankfurt, tetor 2025 📚 Botuar në: Drini.net | Bota Sot | Telegrafi | KultPlus 🇨🇭 Shoqata Kulturore “Aleksandër Moisiu” – Paradiso, Zvicër

1...414415416...1,760Faqja 415 nga 1,760