Kreu Blog Faqe 423

Rezultatet e zgjedhjeve lokale në Kosovë dhe rreziku i krijimit të një “mini-Republika Srpska”

Drini.us
-
0
Rezultatet e zgjedhjeve lokale në Kosovë dhe rreziku i krijimit të një “mini-Republika Srpska”

Prof. Dr. Sabri Tahiri, Gjilan

Hyrje

Zgjedhjet lokale në Kosovë shpesh kanë qenë më shumë sesa një proces demokratik i zakonshëm: ato kanë reflektuar tensionet ndëretnike, ndikimin e Serbisë në veri të vendit dhe përpjekjet e komunitetit ndërkombëtar për të ruajtur stabilitetin.

Rezultatet e fundit, ku Lista Serbe fitoi në dhjetë komuna të banuara kryesisht me popullatë serbe — megjithëse gjashtë prej tyre janë më shumë fshatra se komuna funksionale — kanë hapur një debat të thellë mbi përfaqësimin, legjitimitetin dhe ndikimin real të minoritetit serb në jetën politike të Kosovës.

1. Pesha specifike reale dhe ajo artificiale e Listës Serbe

Në përbërjen e përgjithshme të popullsisë së Kosovës, komuniteti serb përbën vetëm rreth 3–4%, një numër që në çdo sistem demokratik do të përfaqësonte një minoritet të kufizuar politikisht. Megjithatë, përmes unitetit elektoral dhe mbështetjes direkte nga Beogradi, Lista Serbe ka arritur të dominojë në të gjitha komunat me shumicë serbe, duke krijuar një iluzion të fuqisë politike të gjerë.

Ky unifikim artificial i votës serbe krijon në opinionin ndërkombëtar perceptimin se serbët në Kosovë përbëjnë një “bllok të fuqishëm politik”, që kërkon dhe meriton një status të veçantë autonom. Në fakt, kjo përfaqëson një asimetri të thellë: një minoritet i vogël numerikisht, por me ndikim disproporcional për shkak të përfshirjes së drejtpërdrejtë të Serbisë dhe presionit që bën në rrafshin ndërkombëtarë duke luajtur rolin e viktimës.

2. Ndërhyrja e Serbisë dhe instrumentalizimi politik i minoritetit serb

Lista Serbe nuk është një parti që vepron në mënyrë të pavarur në skenën politike kosovare; ajo është instrument politik i Beogradit. Udhëzimet, kandidaturat dhe strategjitë zgjedhore përcaktohen shpesh nga Presidenca e Serbisë dhe strukturat paralele që ende ekzistojnë në veri të Kosovës. Kjo do të thotë se rezultatet e zgjedhjeve lokale nuk janë vetëm shprehje e vullnetit të qytetarëve serbë të Kosovës, por edhe reflektim i ndikimit të jashtëm të Serbisë, që synon të ruajë ndikimin e saj politik dhe territorial në Kosovë.

3. “Asociacioni i komunave serbe” – një koncept i rrezikshëm

Kërkesa e vazhdueshme për krijimin e një Asociacioni të komunave me shumicë serbe paraqitet shpesh si një formë vetëqeverisjeje lokale. Megjithatë, shumë analistë e shohin këtë si një hap drejt krijimit të një strukture paralelë politike, që mund të funksionojë në praktikë si një “mini-Republika Srpska” brenda Kosovës. Kjo do të dëmtonte funksionalitetin e shtetit të Kosovës, duke krijuar një entitet të brendshëm me lojalitet ndaj Beogradit e jo ndaj institucioneve të Prishtinës.

Përvoja e Bosnjë-Hercegovinës ka treguar se një strukturë e tillë mund të përdoret për bllokim institucional, destabilizim politik dhe ndikim të vazhdueshëm të Serbisë në çështjet e brendshme të një shteti sovran.

4. Perceptimet ndërkombëtare dhe rreziku i legjitimimit të gabuar

Në arenën ndërkombëtare, shpesh paraqitet ideja se serbët e Kosovës janë një “komunitet i madh që kërkon mbrojtje”. Kjo narrativë, e ndërtuar me kujdes nga diplomacia serbe, ndihmohet nga simbolika e fitores së Listës Serbe në të gjitha komunat serbe.

Por ky sukses elektoral nuk është tregues i pluralizmit apo i demokracisë lokale, përkundrazi — është simptomë e kontrollit politik dhe frikës, pasi kandidatë alternativë serbë shpesh nuk lejohen të garojnë lirisht ose përballen me presione.

Prandaj, perceptimi ndërkombëtar duhet të bazohet jo në numrin e komunave, por në strukturën reale demografike dhe politike të vendit.

Në vend të përfundimit

Zgjedhjet lokale në Kosovë tregojnë një kontrast të thellë midis realitetit demografik dhe përfaqësimit politik të minoritetit serb.

Lista Serbe në zgjedhjet e 12 Tetorit ka arritur të shndërrojë një minoritet të vogël në një instrument të fuqishëm gjeopolitik në duart e Beogradit.

Për Kosovën, rreziku qëndron jo në vetë ekzistencën e këtyre komunave, por në përdorimin e tyre si bazë për krijimin e një strukture autonome që mund të minojë sovranitetin dhe integritetin territorial të vendit.

Vetëm përmes forcimit të institucioneve, respektimit të të drejtave të minoriteteve brenda sistemit kushtetues të Kosovës dhe rezistencës ndaj presioneve të jashtme, mund të shmanget krijimi i një “mini-Republika Srpska” dhe të garantohet një Kosovë funksionale, multietnike dhe sovrane, ashtu siç është projektuar me Kushtetutën e Republikës së Kosovës.

Ftojmë të gjithë punëtorët e njësive të NGB “Rilindja” në tubimin protestues të 17 tetorit 2025, në orën 12-të

Drini.us
-
0
Ftojmë të gjithë punëtorët e njësive të NGB “Rilindja” në tubimin protestues të 17 tetorit 2025, në orën 12-të
NJOFTIM PËR PUNËTORËT E NGB”RILINDJA”
Të nderuar !
Ftojmë punëtorët e të gjitha njësive të NGB ” Rilindja” të marrin pjesë në tubimin protestues që do të mbahet, më 17 tetor 2025, në ora 12 para ndërtesës në AKP-së në Prishtinë, në shenjë revolte për mos pagesën e një pjese të 20 për qindëshit, nga mjetet e derdhura të Qeverisë, por edhe të truallit prej 5.5 hektarësh.
Me këtë rast kërkojmë edhe nga punëtorët e revistës “TAN” të na bashkohen.
Me respekt!
Zeqir Bekolli, Prishtinë

Sharia në Londër: Gara familjare në rrugë – por nuk lejohen për vajzat mbi 12 vjeç

Drini.us
-
0
Sharia në Londër: Gara familjare në rrugë – por nuk lejohen për vajzat mbi 12 vjeç

Hanne Tolg / Document.no

Gratë dhe vajzat mbi moshën 12 vjeç u ndaluan të merrnin pjesë në një vrapim bamirësie publike të organizuar nga Xhamia e Londrës Lindore sot, të dielën, më 12 tetor. Eventi – i cili u reklamua si “gjithëpërfshirës” dhe “miqësor ndaj familjes” – ishte i hapur vetëm për burra, djem dhe vajza nën moshën 12 vjeç.

Vrapimi Bamirës Mysliman u zhvillua në Parkun Victoria në Tower Hamlets, një nga zonat më të pasura me emigrantë në Londër. Tower Hamlets qeveriset nga këshilli vendor, i cili drejtohet nga partia Aspire. Udhëheqësi i Aspire është Lutfur Rahman i lindur në Bangladesh – një ish-politikan i Partisë Laburiste i cili u shkarkua në vitin 2015 për mashtrim zgjedhor, por u rizgjodh në vitin 2022.

Pavarësisht se eventi u financua pjesërisht nga fondet publike dhe xhamia mori mbështetje nga qeveria e Mbretërisë së Bashkuar, grave dhe vajzave adoleshente iu refuzua kategorikisht hyrja.

 

Nga faqja e internetit. Gratë lejohen të shikojnë.

Të gjithë janë të mirëpritur dhe siç thuhet në faqen e internetit: “Atmosfera gjithëpërfshirëse siguron që të gjithë të mund të marrin pjesë dhe të bëjnë një ndryshim” (me përjashtim të grave – vërejtje e editorit):

Our inclusive atmosphere ensures that every individual, from the youngest to the oldest, can take part and make a difference.

– Diskriminim i hapur gjinor

Baronessa Shaista Gohir, kryetare e Rrjetit të Grave Muslimane në Mbretërinë e Bashkuar, beson se xhamia ka të ngjarë të shkelë ligjin britanik.

– Ndalimi i grave dhe vajzave mbi moshën 12 vjeç nga pjesëmarrja në një ngjarje publike është si regresiv ashtu edhe potencialisht i paligjshëm, thotë ajo.

Disa aktivistë të të drejtave të njeriut e quajnë këtë praktikë “aparteid gjinor” dhe vënë në pikëpyetje pse ky lloj diskriminimi tolerohet nën maskën e “ndjeshmërisë kulturore”.

Elita e zgjuar hesht

Ndërsa feministet dhe politikanet zakonisht reagojnë fort ndaj çdo gjëje që ngjan me diskriminim gjinor, reagimet këtë herë kanë qenë çuditërisht të heshtura.

– Nëse një kongregacion i krishterë ose një komunitet hebraik do t’i kishte përjashtuar gratë në këtë mënyrë, stuhia në media dhe në rrjetet sociale do të ishte e jashtëzakonshme. Por kur bëhet fjalë për Islamin, elita e zgjuar largohet, thotë komentatorja sociale Khadija Khan për Mail on Sunday.

Ajo thekson se incidenti tregon se si Britania ka lejuar gradualisht që vlerat islamiste të futen nën maskën e “diversitetit” dhe “tolerancës”.

– Kjo nuk është përfshirje. Ky është nënshtrim, thotë ajo.

Trump paralajmëroi – u tall

Incidenti vjen vetëm disa javë pasi Donald Trump paralajmëroi se Londra po “lëviz drejt ligjit të Sheriatit”. Deklarata u hodh poshtë si “raciste dhe islamofobike” nga kryebashkiaku i Londrës Sadiq Khan, i cili tani refuzon të komentojë për këtë çështje.

Për shumë britanikë, incidenti konfirmon paralajmërimin e Trump: se Britania në praktikë ka pranuar rregulla të veçanta islamike që bien ndesh me parimet perëndimore të barazisë.

Një simptomë e një problemi më të madh

Xhamia e Londrës Lindore është kritikuar më parë nga autoritetet britanike për mungesë kontrolli financiar. Tani po ngrihen pyetje nëse biznesi i tyre, i cili merr miliona në fonde publike çdo vit, duhet të hetohet edhe për shkelje të Aktit të Barazisë, i cili ndalon diskriminimin gjinor.

– Ky nuk është një incident i vetëm, por një simptomë e mënyrës se si autoritetet i përulen qarqeve islamiste nga frika se mos quhen “raciste”, thotë Khadija Khan.

– Rezultati është se gratë myslimane janë përsëri humbëset, ndërsa elita e zgjuar sheh një mënyrë tjetër.

Kur xhamia u përball të shtunën në mbrëmje me ndalimin e pjesëmarrjes së grave në xhami, ata u përgjigjën se kjo nuk ishte shkelje e Aktit të Diskriminimit Gjinor. Megjithatë, ata nuk ishin në gjendje të shpjegonin pse disa vajza, ato nën moshën 12 vjeç, ishin në gjendje të merrnin pjesë në këtë ngjarje, dhe të tjerat jo.

Sharia i London: Familie­gateløp – men ikke tillatt for jenter over 12 år

Spiunazhi, mediat dhe rrjetet e errëta që gërryejnë shtetin e Kosovës

Drini.us
-
0
Spiunazhi, mediat dhe rrjetet e errëta që gërryejnë shtetin e Kosovës

Agim Vuniqi, Vashington

Rasti Fatmir Sheholli shfaq mënyrën sesi individë të dyshuar për spiunazh, lidhjet me BIA-n serbe dhe rrjetet mediatike kanë arritur të destabilizojnë institucionet e Kosovës, duke nxjerrë në pah naivitetin institucional dhe nevojën për reforma urgjente.
Arrestimi dhe akuzat
Më 9 tetor 2025, Fatmir Sheholli u arrestua nga Policia e Kosovës dhe Agjencia Kosovare e Inteligjencës (AKI), me udhëzim të Prokurorisë Speciale, nën akuzën për spiunazh në favor të Shërbimit Informativ Serb (BIA). Gjykata Themelore e Prishtinës caktoi 30 ditë paraburgim, duke argumentuar seriozitetin e veprës dhe rrezikun për hetimet. (koha.net)
Sheholli dyshohet të ketë mbledhur dokumente dhe informacione të lidhura me pronat e komunitetit serb dhe me funksionimin e institucioneve kosovare, duke i përcjellë ato zyrtarëve të BIA-s. Pagesa e tij për këto shërbime supozohet të ketë qenë mbi 600,000 € gjatë viteve 2017–2020, sipas raportimeve publike.
Roli i bashkëpunëtorëve dhe rrjeti i ndikimit
Zyrtari i lartë i BIA-s, Bojan Dimić, përmendet si drejtues i operacioneve ku Sheholli kishte rol informativ dhe koordinues. Materialet që Sheholli ka shpërndarë përfshinin audio-incizime, transkripte bisedash dhe dokumente që më vonë u përdorën për të krijuar kaos mediatik dhe për të ndikuar në opinionin publik në Kosovë.
Sipas burimeve mediatike, disa prej këtyre informacioneve u muarr në veri të Mitrovicës dhe përdorimi i tyre publik u pagua me para nga fondet e AKI-së. Bashkëpunëtorë të tjerë nuk janë identifikuar publikisht, duke e mbajtur rrjetin të fshehtë dhe të vështirë për hetim.
Mediat, dezinformimi dhe ndikimi institucional
Rasti Sheholli tregon sesi informacioni mund të përdoret si armë politike:
Publikimi i dokumenteve dhe incizimeve pa kontekst ka ndikuar në destabilizimin e institucioneve.
Individët e përfshirë shpesh përdorin rolin e “analistit” ose “gazetarit investigativ” si maskë për akses në informacione sensitive.
Naiviteti i disa zyrtarëve politikë dhe institucionalë ka lejuar që dokumente të shpërndahen pa filtrin e duhur të sigurisë, duke ekspozuar dëshmitarë dhe strukturat e shtetit.
Pasojat dhe reflektimi institucional
Rasti shfaq katër problematika themelore:
Transparenca e fondeve – Përdorimi i mbi 2 milionë euro fonde për informatorë pa dokumentacion të plotë, përfshirë shumën e paguar Shehollit, tregon mungesë kontrolli.
Pushteti i informacionit – Informacionet sensitive janë përdorur për destabilizim, duke nxitur tensione politike dhe etnike.
Politizimi i hetimeve – Çështjet e sigurisë kombëtare nuk duhet të shërbejnë për llogari politike apo personale.
Pastrimi institucional – Shteti duhet të largojë individët me profile të dyshimta historike dhe të vendosë mekanizma të fortë kontrolli.
Mesazhi shtetformues
Kosova nuk mund të ndërtojë shtet të drejtë mbi themelet e dyshimeve dhe rrjeteve të errëta. Për të siguruar funksionimin e institucioneve, duhet:
Reforma ligjore dhe kontrolli i fondeve të inteligjencës;
Pavarësi dhe transparencë në proceset gjyqësore;
Përgjegjësi mediatike dhe verifikim i burimeve;
Pastrim institucional nga individët që shërbejnë interesa të huaja.
Rasti i Shehollit duhet të shërbejë si paralajmërim: institucionet, media dhe politika duhet të veprojnë me integritet dhe të mbrojnë sovranitetin e shtetit, përndryshe rrjetet e errëta do të vazhdojnë të ndikojnë mbi fatin e Kosovës.

Xhamitë në Zvicër me të madhe e përhapin bartjen e shamive tek fëmijët, fushata mbërrinë edhe tek shtypi zvicerian!

Drini.us
-
0
Xhamitë në Zvicër me të madhe e përhapin bartjen e shamive tek fëmijët, fushata mbërrinë edhe tek shtypi zvicerian!
Nga: Bahri Cani
Përhapet islami konservator tek fëmijët shqiptarë në Zvicër!
___
Fenomeni i mbajtjes së shamive tek fëmijët e fesë islame me origjinë shqiptare ka mbërritur edhe në faqet e një prej gazetave më të mëdha në Zvicër, e cila shkruan se “Islami shqiptar po bëhet gjithnjë më konservator”.
Gazeta “Tages Anzeiger” shkruan në botimin e sotëm “SonntagsZeitung”, një artikull ku trajton trendin konservator që po përhapet në xhamitë e shqiptarëve në Zvicër.
Gazeta shkruan se komuniteti fetar shqiptar që ka qenë me orientim liberal fetar po tregon tendenca të një ndryshimi konservator, “ku edhe vajzat më të vogla mbajnë shami, ndërsa imamët shqiptarë të Zvicrës po shfaqen me predikues që mbështesin pikëpamje mizogjine”.
“Islami shqiptar në Zvicër, i cili normalisht konsiderohet liberal, me sa duket po bëhet gjithnjë e më konservator. Në disa xhami, edhe vajzat e vogla tani mbajnë shami… Vëzhguesit e shohin këtë si një ndryshim drejt një kuptimi më të rreptë të Islamit, i cili mund të vërehet edhe në Ballkan.”
Gazeta publikon edhe foto nga, siç thotë ajo, xhamitë në Wil (SG), Winterthur (ZH), Dietikon (ZH) dhe Reinach (AG) ku shihet vajza të vogla, fëmijë me mbulesa. Ndërsa për xhaminë në Wil shkruan se ka “ka ndryshuar ndjeshëm.
Sipas gazetës, pamjet e fundit tregojnë se vizitorët atje janë pothuajse “ekskluzivisht vizitore të mbuluara, përfshirë këtu edhe vajzat e moshës së shkollës fillore”.
Gazetar merret edhe me, siç shkruan, “veprimet kontroverse të disa imamëve dhe teologëve shqiptarë nga Zvicra, të cilët kanë marrë pjesë në aktivitete në të cilat kanë predikuar teologë nga Kosova, të akuzuar për mbështetje të terrorizmit islamik”.
Organizata ombrellë e komuniteteve shqiptaro-islamike në Zvicër (DAIGS) ka lavdëruar punën e saj, por ka theksuar se ato mbeten të përkushtuara ndaj të drejtave të barabarta dhe sundimit të ligjit. Sipas shoqatës, fotot e vajzave të mbuluara janë pamje të çastit; Fëmijët nuk detyrohen të mbajnë shaminë.
Rreth dy të tretat e afërsisht 445,000 myslimanëve në Zvicër vijnë nga Shqipëria, Maqedonia e Veriut, Mali i Zi dhe Kosova.
Zvicra po shqyrëton mundësinë e ndalimit të shamive për vajzat nën nën 15 vjeç. Austria e ka ndaluar ate. Zvicra po ashtu ka ndaluar mbajtjen e burkave në hapësirat publike, e një vendim të tillë e kanë marrë apo paralajmëruar edhe disa vende të tjera.
Po ju miq të dashur, çfarë mendoni për këtë fenomen, të përhapjes së mbulesave tek besimtarët e fesë islame me kombësi shqiptare?
A është kjo e ardhmja e fëmijëve shqiptarë, besimtarëve dhe grave shqiptare?

Talebanët vrasin 58 ushtarë pakistanezë në përleshje kufitare

Drini.us
-
0
Talebanët vrasin 58 ushtarë pakistanezë në përleshje kufitare

Afghan refugees sit next to their belongings loaded onto vehicles as they wait for opening of the border crossing point, which closed following Afghan and Pakistani security forces exchanged cross border firing, at a camp in Chaman, Pakistan, Sunday, Oct. 12, 2025. (AP Photo)

Hans Rustad / Document.no

Talebanët thonë se kanë vrarë 58 ushtarë pakistanezë në luftimet kufitare. Talebanët pretendojnë se Pakistani bombardoi Kabulin më herët këtë javë për të goditur udhëheqësin e talebanëve pakistanezë. Talebanët thonë se janë të ngopur me shkeljet e kufijve në tokë dhe në ajër dhe tani po kundërpërgjigjen.

Më herët këtë javë, autoritetet afgane akuzuan Pakistanin për bombardimin e kryeqytetit Kabul dhe një tregu në pjesën lindore të vendit. Pakistani nuk ka marrë përgjegjësinë për sulmin.

Zëdhënësi i qeverisë së talebanëve, Zabihullah Mujahid, tha se forcat afgane kishin kapur 25 poste ushtarake pakistaneze, duke vrarë 58 ushtarë dhe duke plagosur 30 të tjerë.

“Situata në të gjitha kufijtë zyrtarë dhe vijat de facto në Afganistan është nën kontroll të plotë dhe aktivitetet e paligjshme janë parandaluar kryesisht”, tha Mujahid në një konferencë shtypi në Kabul. Nuk pati konfirmim të menjëhershëm nga Pakistani për ndonjë humbje jete.

Ministria e Mbrojtjes e qeverisë së talebanëve tha të dielën herët në mëngjes se forcat e saj kishin kryer “veprime hakmarrëse dhe operacione të suksesshme” përgjatë kufirit.

Marrëdhënia dypalëshe është e tensionuar dhe ka marrë një dimension rajonal. Të dyja ministritë e jashtme të Katarit dhe Arabisë Saudite kanë shprehur shqetësim për përplasjet. Pasi Izraeli bombardoi Katarin, Arabia Saudite nënshkroi një pakt mbrojtjeje me Pakistanin që do të thotë se sauditët mbrohen nga armët bërthamore të Pakistanit.

Afganistani ka luajtur kartën e Indisë në përgjigje të sulmeve nga Pakistani.

“Këto sulme të dyshuara përkojnë me udhëtimin e parë diplomatik të talebanëve në Indi që kur u kthyen në pushtet në vitin 2021,” tha Pandya. “Një përmirësim në marrëdhëniet Indi-Afganistan ka të ngjarë të mos shihet me sy të mirë nga Islamabadi, i cili ka frikë nga një ndikim potencialisht destabilizues në kufijtë e tij perëndimorë.”

https://apnews.com/article/pakistan-afghanistan-border-6089d7b9cf33d2dcac365808ad3dad53

Taliban har drept 58 pakistanske soldater i grensestrid

Pakistan: Muslimanët vrasin myslimanë

Drini.us
-
0
Pakistan: Muslimanët vrasin myslimanë

Arnt Jensvoll / Document.no

Gjashtë anëtarë të pakicës muslimane ahmediane të Pakistanit u qëlluan për vdekje menjëherë pas lutjeve të së premtes më 10 tetor në atë që u përshkrua si një sulm i synuar. Personi i armatosur u vra në zjarr hakmarrës, sipas mediave lokale.

Incidenti ndodhi në Punjab, një provincë ku ahmedianët shpesh janë shënjestër e sulmeve të dhunshme. Myslimanët pakistanezë, të cilët përbëjnë shumicën, nuk i konsiderojnë ahmedianët myslimanë, por vetë ahmedianët identifikohen si pjesë e Islamit.

“Gjenocidi i Ngadaltë”

Pamjet e mbikëqyrjes tregojnë të dyshuarin duke iu afruar vendit të adhurimit me armë dhe duke hapur zjarr ndaj rojeve të sigurisë. Gjashtë roje të plagosur u dërguan në spital. Katër prej tyre raportohet se janë në gjendje të qëndrueshme, ndërsa dy janë në gjendje kritike. Sulmuesi është dërguar në morg.

Ahmedianët, të njohur edhe si Xhemati Musliman Ahmadiyya, janë një lëvizje fetare e themeluar në shekullin e 19-të nga Mirza Ghulam Ahmad, një burrë i përshkruar si “një figurë mesianike në Islam”.

Që nga viti 1974, ahmadianët janë shpallur zyrtarisht “jomuslimanë” në Pakistan dhe përballen me diskriminim dhe dhunë të përhapur.

Nga viti 1984 deri në vitin 2023, 277 ahmadinë janë dokumentuar si të vrarë për besimin e tyre në Pakistan. Në vitin 2024, të paktën gjashtë ahmadinë u vranë.

Ky “gjenocid i ngadaltë” – siç përshkruhet shpesh – si gjenocidi i vazhdueshëm musliman ndaj të krishterëve në Afrikë, merr pak vëmendje nga media.

Pakistan: Muslimer dreper muslimer

Arsimimi nuk është vetëm përgatitje për jetë, është vetë jeta

Drini.us
-
0
Arsimimi nuk është vetëm përgatitje për jetë, është vetë jeta

Agim Vuniqi, Vashington

Nuk ia vlen të bëhet ndonjë krahasim meritor i procesit eduka- tivo-arsimor në Kosovë me ato të Perëndimit, jo për nga pro- gramet shkollore, ngase ato mund të hartohen bukur, pra edhe të kopjohen, por për trajtimin dhe qasjen e gabuar ndaj tij, jo vetëm nga institucionet por edhe nga vetë qytetarët. Eshtë shumë gabim që çështja e arsimit t’u lihet si barrë vetëm arsimtarëve; do të ishte kjo një padrejtësi shumë e madhe ndaj tyre por edhe vetë fëmijëve-nxënësve, studentëve. Imagjinoni se çfarë do të ndodhte në ndonjë vend në Evropë, po qe se nga një person publik-ministër, të varej sistemi shkollor, kjo as që mund të imagjinohet. Qytetarët dhe prindërit janë ata që me vullnetin e tyre të lirë, e përparojnë sistemin edukativ-arsimor, si në aspektin e sigurisë në shkolla, por edhe në zhvillimin e aktiviteteve të lira, duke përfshirë angazhimin në sport, në teatër… Nuk është e mjaftu- eshme zhurma për paga, nëse nuk rritet përgjegjësia, dhe fajësimi të adresohet vetëm në një vend dhe në një person- ministër, ngase kështu problemi nuk zgjidhet. Pyetja është a dëshirojmë shkolla cilësore dhe fëmijë të shëndoshë, apo të kalojmë mbi problemet e grumbulluara duke shfajësuar secili veten dhe duke drejtuar gishtin dikah tjetër. Ministri dhe stafi ankohen se nuk ka mjete buxhetore të mjaftueshme, e në anën tjetër auditimi tregon se ka pasur keqpërdorime në me- naxhimin e mjeteve, dhe po ata vazhdojnë të kryejnë funksione publike me rënd- ësi; ata mund të kryejnë çfarëdo pune, por jo më në institucionet arsimore. Pastaj prindërit ankohen se nuk ka siguri në shkolla, a përfundon aty përgjegjësia, apo ankesat mund të zgjidhin problemin, kurrsesi. Ata duhet të jenë më të zëshëm dhe më të organizuar, duke bashkëpunuar me stafin drejtues nëpër shkolla… Është një e vërtetë e madhe se ka mungesë të cilësisë së kuadrit mësimor, shumica e tyre nuk janë të aftë as të për- dorin kompjuterin. Arsimtarët duhet të jenë vazhdimisht në konkurrencë legale, dhe ata t’u nënshtrohen testeve në çdo dy vjet, apo pak më ndryshe, varësisht nga rregullat. Atëherë edhe kërkesa për paga më të larta do të arsyetohej plotë- sisht. Edhe çështja e financimit është shumë e degraduar, ngase cilësia është në varshmëri nga financimi, pra në ato vende ku ka pagesë më të madhe të tatimeve nga qytetarët, atje duhet të ketë paga më të larta për arsimtarët, por edhe cilësi më të lartë. Nuk mund të bëhet financimi linearisht-gjithkund njësoj, ngase një pjesë e mjeteve të tubuara për buxhet në nivel qendror duhet të shpërnda- hen në nivel lokal dhe në shkolla, pra që në fillim duhet të dihet buxheti vjetor shkollor, jo këtu të implikohen ministrat, ata duhet të bëjnë kontrollin e cilësisë dhe respektimin e ligjit. Pse universitetet në Kosovë i eksploatojnë aq rëndë studen- tët e, në anën tjetër, nuk sigurojnë bursa për studentët e dalluar. Përfundimisht nuk mund të arsyetohet neglizhenca e tyre dhe mungesa e iniciativës intelektuale për rritjen e mjeteve nga puna shken- core-kërkimore. Si ua marrin zërin por edhe gjuhën OJQ-të, të cilat vjelin donacione të mëdha, ndërsa zëri i profeso- rëve nëpër fakultete është i shurdhër. Sa shumë universitete private me aq shumë fakultete të shkencave politike, dhe asnjëri prej tyre nuk u angazhua që të ndi- qte sistemin zgjedhor në Kosovë, për të dhënë bile ndonjë mendim akademik meritor. E keqja më e madhe është se shumë profesorë janë të angazhuar në makro-projekte, e në anën tjetër as që vërehet kontributi i tyre në fakultetet ku i mësojnë studentët, por edhe marrin paga. Fundja, dijetarët ishin të nënçmuar skajshmërisht edhe gjatë procesit të bisedimeve për statusin final të Kosovës, prej tyre nuk u kërkua ndonjë qëndrim edhe për pakon e Ahtisaarit. A nuk është për brengosje një paraqitje memece e shkencëtarëve shqiptarë dhe e akademi- këve të ardhshëm, dhe pse aq keq manipulohen studentët me shoqatat e tyre, që zëri i tyre të dëgjohet vetëm kur organi- zohet ndonjë demonstratë. Pse u lanë jashtë procesit profesorët e Fakultetit Teknik të Energjetikës, kur u diskutua për të ardhmen energjetike të Kosovës… si ata u anashkaluan dhe nuk janë në AKM, në Komitetin drejtues të “TC Kosova-C”?
Me gjithë dëshirën e madhe për të bë- rë një studim serioz për sistemin edukativo-arsimor në Kosovë, është shumë vështirë, nga fakti se është vështirë të hulumtohen të dhënat e nevojshme, por kjo nuk është pengesë përjashtuese për t’u dorëzuar, ngase aty ku dhemb dhëmbi, shkon edhe gjuha, prandaj edhe nëse jepet një pasqyrë e sistemit edukativ- arsimor në Amerikë, ia vlen bile sa për t’u njohur nga afër.
Tre nga 10 amerikanë punojnë në sistemin edukativo-arsimor ose studiojnë në ndonjë institucion. Edukimi gëlltit mbi 8% të prodhimit të përgjithshëm kombëtar. Duke i renditur të gjitha në një vend, është linja më e gjerë në buxhetin e qyteteve (komunave).
Le të pajtohemi me ekspertët e urtë se kualiteti i edukimit të çdo fëmije ulet vetëm për shkak të tri gjërave: motivimit të tyre, përkrahjes së prindërve dhe arsimtarëve të mirë. Ka akoma mënyra të krahasohen zonat e metrove amerikane për një fuqiz- im të arsimimit? David Savageau në arti- kullin e botuar në “Forbes.com” “Best Cities to Educate Your Child”, konsideron 5 fakte:
1. Mbështetje shkollave
Njëri nga departamentet e edukimit më të popullarizuara është – ndërto tabelën “Build a Table” të Institutit të shkencave të edukimit IES të Departamentit- mentor të ShBA për edukim. Këtu mund të grumbullohen të dhëna për çdo gjë, që nga financat e shkollave publike dhe arsimtarët deri tek normat e larta të di- plomimit për çdo vend që u intereson në Amerikë, shtetet, kaunti, zonat urbane, dhe distriktet.
Duke shfrytëzuar të dhënat e departamentit, të cilat merren veç e veç nga çdo shtet, mund të kombinohet mesatarja e numrit të studentëve në metro-zonat (metro area) për ekuivalentin e arsimtarëve të paraleleve me orar të plotë (më i ulët më i mirë) me mesataren e shpenzimeve institucionale të paraqi- tura për student (më e lartë më e mirë), për të prodhuar disa laureatë interesantë:.
2. Opcionet e shkollave private
Sot, një nga nëntë nxënës vijojnë shkolla private. Shkollat katolike janë alternate a të shkollave private me një re- gjistrim shumë të lartë (2.5 milionë nxënës). Megjithëse gjysma e nxënësve të të gjitha shkollave private ulen në bankat shkollore të paraleleve të shkollave katolike, dy nga tri shkolla private janë jokatolike. Afro 1,7 milion nxënës i vijojnë mësimet të grupuar, siç janë Kisha Luteriane e evangjelistëve, Bordi i Edukimit Adventist i Ditës së Shtatë “Seventh-Day Adventist Board of Education”
(që i referohet besimit protestan dhe di- tës së shtatë “Sabbath” e shtunë) dhe shoqata kombëtare për shkollat ditore hebreje. Shkollat josektare regjistrojnë 800,000 nxënës të tjerë, shumë nga të cilët paguajnë shkollimin në institucionet që i takojnë Asociacionit Kombëtar për shkolla private. Po, mund të gjeni shko- llë private në “site” të ndonjë departmen- ti tjetër të edukimit – dhe “po”, mund të gjeni raportin për çdo opcion të zonave urbane për të gjitha opcionet e shkollave private.
3. Popullariteti i bibliotekave
Në bankën e terminaleve në branshën e bibliotekave publike, mund të shihni shoferë të taksive duke hulumtuar gjenealogjinë familjare në anën tuaj të majtë, ndërsa maturantë të shkollave të mesme duke hulumtuar punë në linja aj- rore, në anën e djathtë; prapa teje stivë, stovos nga Meksiko. Dhe përpara teje një akër me tavolina të grumbulluara me valixhe dhe çanta me libra, në të cilat janë të ulur nxënësit për të lexuar. Më shumë se çdo metro-zonë e institucioneve edukative, bibliotekat janë qendrat vita- le dhe burimet e skajshme të edukimit për të gjithë. Nëse bibliotekat duhet të zgjedhin njësinë matëse të suksesit, do të jetë ky cikli i vijimit, vlerësues. Llogaritja është e thjeshtë duke pjesëtuar qar- kullimin e anëtarëve të bibliotekës me numrin e librave. Ky cikël tregon aktivitetin e vijuesve të bibliotekës, që jep si in- dikacion numrin sa herë një libër ka qarkulluar gjatë vitit, nëse qarkullimi është shtri-përhapur nga vijuesit. Sistemi i bib- liotekave qarkullon theksueshëm librat më të shitur dhe sa do të kenë cikël të lartë, varet nga sistemi i bibliotekave që ka referenca të gjera koleksionimi, ose i
hapur, sistemi i bibliotekave që është i hapur në orë të limituara (me më pak orë) dhe ka fond librash, nuk vijohet aq.
4. Qytetet universitare
Kolegjet dhe universitetet janë punë- dhënës zyrash. Në fakt është një lidhje e madhe në mes universiteteve të orientu- ara hulumtuese dhe ekonomive të shëndosha. Dy shembuj janë historikë: Universiteti i Stanfordit nxit-fuqizon rritjen e luginës së silikonit, të ndërmarrjes së high-tech në San Jose dhe Bay Area (zona e gjirit), dhe Fakulteti MIT dhe ish studentët e tij, të cilët startuan në firmat elektronike përgjatë rrugës 128, jashtë Bostonit. Çdo vend mund të jetë qytet kolegj, nëse ka së paku një institucion të edukimit të lartë. Por, nëse peshoni çdo person që vijon kolegjet lokale me numrin e viteve për të fituar diplomë të lartë të ofruar (të cilat janë të asocuara me regjistrimet në art, vlerësohen me dy, regjistrimet me diploma bachellor me katër, regjistrimet master me 6 dhe regjistrimet per doktoratë me nëntë), ngri- hen me nje shtrirje gamë të numrave. Vendet si Kolegjet “Station-Bryan”, “Texas”, “Iova”; “Lawrence”, “Kan”; dhe “Ko- lumbia”, Mo., kanë dalë shumë lart sipas kritereve të përcaktuara Alas, ende është në garë qyteti Ames nga “Iowa” (Iowa State Univerzity), me kolegjin Station- Bryan (Texas A&M), me Lawrence (Universiteti i Kanzasit) dhe me Colum- bia (Universiteti i Missourit). Duhet pra shumë cilësi, për të fituar dekoratë në këtë larmi të arsimimit të lartë.
5. Opcionet e Kolegjeve
Koleksionimi i zonave urbane të insti- tucioneve të arsimit të lartë duhet t’i plotësojë nevojat e një numri të madh të banorëve: me kosto të ulët të natës dhe vijim të kurseve gjatë funjavëve për ata që punojnë me orar të plotë në profe- sione, kurse që vijohen për certifikata të punës në kolegje dyvjeçare dhe ato tradicionale “bachelor” dhe në “curriculum”, që ofrohen në kolegje dhe universitete.
Vendet me rangim të lartë: një, dy dhe tre për nga madhësia janë: “New York”, “Chicago”, dhe “Los Angeles”.
Duke ko- mbinuar të gjitha këto kritere, japin rangimin e “top” vendeve të Amerikës në arsimimin e fëmijëve – të prira nga “Washington DC-Arlington”, VA, dhe ndjekur shumë afër nga “Madison”, Wis., dhe “Cambridge-Newton-Framingham”, Mass.

Rezultatin e votimit të 12 tetorit (nuk) mund ta përmbysin vetëm “analfabetët funksionalë”!

Drini.us
-
0
Rezultatin e votimit të 12 tetorit (nuk) mund ta përmbysin vetëm “analfabetët funksionalë”!

Prof. Fadil Maloku, sociolog nga Prishtina

(Ose: Përse, nga politika te parlamenti e deri te media, tirania e “analfabetizmit funksional” po mbretëron pa konkurrencë?)

Një dukuri që ka tërhequr vëmendjen tonë gjatë gjithë periudhës së tranzicionit të shoqërive shqiptare në tri nyjet kyçe të shtetit – parlament, politikë dhe sidomos media, është ajo e “pushtimit masiv” të këtyre sferave nga ana e kontigjenteve té “analfabetëve funksionalë”. Të cilët me protagonizmat e tyre të imponuar e të promovuar permes diskurseve defetiste arritën të krijojnë opinione falco mbi proceset dhe zhvillimet në shoqërinë kosovare. Tani, nëse shtrohet pyetja, se përse i kam identifikuar me këtë emërtim këta tipa opinionistash mercenar dhe injorant. Pérgjigja, shpjegimi dhe përvoja ime sociologjike më thonë se pikërisht këta “analfabetë funksionalë”, që nga fillimet e demokracisë, me imponimin e tyre “pa pardon” janë përpjekur të ndërtojnë një narrativë të paaftësisë sonë për të krijuar raporte të shëndosha demokratike në shoqëriné toné. Por, i gjithë ky tregim, në fakt, shënon edhe një lloj “odisejade” tipike të luftës hibride që ata ia imponuan diskursit publik që gjeti implikime dhe u manifestua kryesisht në tri nyjet e lartpërmendura. Mjerisht duhet konstatuar se për këtë dukuri tejet sfiduese fatkeqësisht ende nuk kemi studime kredibile analitike e sociologjike. Ajo që mund të konstatojmë pa hezitim është se shoqëria kosovare di të lexojë fjalitë dhe të komentoj shumë rrjedhshëm ngjarjet, dukuritë dhe fenomenet që ndodhin në ambientet publike, por shpesh nuk arrin të kuptoj as ritmin, e as “frymëmarrjen” e jetës së përditshme sociale e kulturore të ambientit ku jetojnë.

Ndërkaq, më tragjike është se ky fenomen i pamundësisë për të interpretuar me parametra të matshëm shkencor këto procese dinamike, si në mediat sociale, ashtu edhe në diskurset parlamentare e më gjerë në jetën politike, ka shumë gjasa të shndërrohet shpejt në një problem tejet serioz që me aplikativitetin dhe përmasat që merr në të ardhmen, mund të kërcënojë seriozisht si komunikimin tonë të përditshëm, ashtu edhe rendin e ri demokratik që u instalua me përplot sfida e sakrifica.

Andaj, themi që demokracia që po e ndërtojmé aktualisht ende është në një proces të vetëkërkimit identitar për “instalimin” e standardeve të meritokracisë, transparencës dhe llogaridhënies. Këto vlera, kategoria e “analfabetëve funksionalë” i ka keqpërdorur edhe haptas shpesh në komunikimet tona politike, mediatike e sidomos në debatet e ngërçeve parlamentare. Duke u imponuar me këto standarde vetëm në formë e pa përmbajtje, “analfabetët” e tillé me vetëdije e kanë penguar përherë konsolidimin e dinamikave zhvillimore në këto nyje kyqe.

Tani, nëse provojmë të analizojmë këtë dukuri në kulturën, mentalitetin dhe etnopsikologjinë tonë identitare përmes sociologjisë së njohjes, mund të kuptojmë në “vija të trasha” si përmasat ashtu edhe dimensionet e këtij fenomeni të ri. I cili pa përjashtim po pushton me shpejtësi drite hapësirat mediatike, politike e parlamentare. Kurse, ky lloj “pushtimi i këndshëm” mund të hetohet sidomos në diskursin publik, ku termi “analfabet” zakonisht nisë me stigmatizimet dhe paragjykimet që i bëjnë njëri tjetrit folësit e ndryshëm në media, në aulën e paralamnetit dhe sidomos në sferën publike politike. Ndërkaq, sintagma “funksional” të njejtëve akterë u shërben si një eufemizëm social që lidhet direkt me paaftësitë për të gjykuar racionalisht. Por pse përdoret kaq shpesh ky term, dhe me çfarë qëllimesh? Shpesh, kur dikush dëshiron ta ngrejë veten në piedestal intelektual, shprehet: “Ne jemi shoqëri e re analfabete”, “O koka analfabete” ose “Ti qenke analfabet funksional”! Harrohet kështu se ky term, në diskursin publik e sidomos në botën pseudointelektuale, është jo vetëm fyes, por edhe i rrezikshëm. Sepse, një shoqëri e tërë nuk mund të quhet “analfabete”, sepse shoqëria është një entitet dinamik që lind, zhvillohet dhe transformohet vazhdimisht në dimensionet e veta sociale, politike, fetare e kulturore.

Për ta kuptuar më thjesht dinamikën e këtij transformimi, na duhet një parametër social ose kulturor që të shërbejë si “road map” për zhvillimet brenda shoqërisë. Në rastin e shoqërive shqiptare, ende në tranzicion, analfabetizmi nuk është më thjesht mungesë shkrim-leximi, por kryesisht mungesë e kompetencave intelektuale për të kuptuar e përballuar dinamikën e zhvillimeve në sferat; ekonomike, kulturore sociale, ato ushtarake e në veçanti ato politike. Pra, në kontekstin e rritjes ekonomike, përmirësimit të standardeve të jetesës dhe zhvillimit teknologjik, ky përkufizim duket i ngushtë dhe i pamjaftueshëm.

Mirëpo, sipas “dioptrisë” sociologjike, analfabetizmi nuk është më vetëm “mungesë shkrim-leximi”, por edhe një fenomen që në vetëvete përmban edhe rrënjë të dukshme strukturore, që në plan afatgjatë ato mund të lë gjurmë e të prodhoj edhe pasoja serioze për kohezionin e gjithëmbarshëm shoqëror të një vendi apo një shteti

Tipologjia e analfabetizmit kosovar;

I. Analfabetizmi parësor (fillestar)
Ky tip lidhet drejtpërdrejt ndërkidhet me mungesën e aftësisë elementare për të lexuar, shkruar dhe interpretuar fenomenet e jetës. Është niveli më i dukshëm, që reflekton varfëri intelektuale e mendore dhe mungesë shkollimi fillestar. Ndérkaq, mund të thuhet se i njejti mund të gjendet zakonisht tek shtresat margjinale të shoqërisë, të cilat nuk kanë pasur mundësi të arsimohen dhe edukohen me stadarde të duhura. Në historinë tonë, ky tip lidhet me paragjykimet e shumta që regjimet serbe kultivuan ndaj nevojës së shkollimit të shqiptarëve gjatë periudhés arsimimit dhe edukimit paralel që mirémbahej me sakrifica e sfida të mëdha.

II. Analfabetizmi funksional (veprues)
Ky tip është më i përhapuri sot dhe (keq)përdoret gjerësisht sidomos në diskursin publik, kur panelistét e rekrutuar për qëllime klikimeah improvizojnë dije dhe informacione nga më të ndryshme, vetëm e vetëm që të zgjojnë interesime bombastike. Epiteti “analfabet funksional” nënkupton një individ që di të lexojë e shkruajë minimalisht, por nuk ka aftësi për të gjeneruar dije dhe kuptim nga ajo që lexon. Ky tip përveç që dëshmon krizën identitare të personit që imponohet dhunshëm në publik, dëshmon edhe krizën e vetë sistemit arsimor, i cili krijon iluzionin e dijes pa kompetencë reale.

III. Analfabetizmi shoqëror (publik)
Ky lidhet me paaftësinë për të kuptuar strukturat e pushtetit, normat ligjore dhe rregulloret e institucioneve publike. Shembulli më tipik janë ngërçet parlamentare dhe krizat politike, që kanë prodhuar qytetarë pasivë e indiferentë, në vend se qytetarë aktivë. Nëse këtij tipi i shtohet edhe mungesa e përshtatjes me transformimin digjital, atëherë ai shndërrohet në analfabetizëm teknologjik, një dukuri që meriton trajtim të veçantë, në të ardhmen…

Nëse, i adresohemi pyetjes fillestare se; A munden “analfabetët funksionalë” të dielën, kur votojmë për asambleistë dhe kryetarë komunash, të përmbysin pritjet e subjekteve politike? Përgjigja më e përafërt duket ajo se; kjo mbetet diskutabile sepse duhet parë se nëse kontingjenti i ri i votuesve ka arritur ta ndryshoj prirjen për të avansuar shkallët e analfabetizmit të deritanishëm. Mirëpo, jam i bindur që kohezioni familjar dhe ai fisnor edhe kësaj radhe do të mbizotërojë, me çka dëshmohet se ky fenomen në shoqërinë tonë po evoulon dukshëm dhe sigurt.
Të shohim…!

Terroristët e frymëzuar nga ISIS planifikuan vrasje masive të hebrenjve në Angli

Drini.us
-
0
Terroristët e frymëzuar nga ISIS planifikuan vrasje masive të hebrenjve në Angli

Preston Crown Court. Foto: Wikimedia Commons

John Martin Johansen / Document.no

Dy burra, të cilët dyshohet se janë frymëzuar nga Shteti Islamik (IS), u paraqitën në gjykatë në Britani këtë javë, të akuzuar për planifikimin e një sulmi terrorist me qëllim masakrimin e hebrenjve në Anglinë veriperëndimore.

Prokuroria paraqet një tablo të një grupi i cili, me një urrejtje të thellë ndaj hebrenjve, planifikoi të siguronte armë automatike për të vrarë sa më shumë njerëz të ishte e mundur, shkruan The Telegraph.

Dëshironin të bëheshin martirë
Gjyqi në Gjykatën e Kurorës në Preston zbuloi se Walid Saadaoui (38) dhe Amar Hussein (52) kishin për qëllim të shkaktonin “vuajtje të panumërta” dhe “vdekje masive”.

– Ata planifikuan të vrisnin sa më shumë anëtarë të komunitetit hebre, tha prokurori Harpreet Sandhu KC në deklaratën e tij hapëse.

Sipas prokurorisë, plani ishte të futeshin kontrabandë gjashtë armë automatike, përfshirë pushkë të të njëjtit lloj të përdorura në sulmet terroriste të Parisit në vitin 2015, si dhe qindra fishekë. Burrat thuhet se kishin synuar të bëheshin martirë për kauzën e tyre. Vëllai i Walid Saadaoui-t, Bilel (36), akuzohet gjithashtu për mosraportimin e planeve terroriste.

Zbuluar nga agjenti i fshehtë
Planet u zbuluan falë një agjenti të fshehtë që u infiltrua në grup nën emrin e koduar “Farouk”. Të pandehurit besonin se po planifikonin sulmin me një person me të njëjtin mendim, por në realitet i ndanë planet e tyre drejtpërdrejt me policinë. Kjo çoi në arrestimin e Walid Saadaoui-t në maj të vitit të kaluar, ndërsa ai ishte gati të merrte një dërgesë me dy pushkë, një pistoletë dhe pothuajse 200 fishekë.

Gjatë ditës së parë të gjyqit, njëri nga të pandehurit, Amar Hussein, u nxor nga salla e gjyqit pasi i bërtiti fjalë fyese prokurorit.

Gëzim për hebrenjtë e vdekur
Prokuroria paraqiti shkëmbimet e mesazheve si provë të bindjeve ideologjike të grupit. Në një mesazh të dërguar në vitin 2021, Bilel Saadaoui ndau një lajm se 25 hebrenj kishin vdekur në shembjen e një ure, i ndjekur nga hashtagu “Palestina e dashur”.

Amar Hussein u përgjigj: “Allahu me të vërtetë po i mbikëqyr ata”.

Prokurori e përshkroi mesazhin si një festë për vdekjen e hebrenjve dhe si provë të një “urrejtjeje të thellë dhe të gjatë ndaj popullit hebre”. Policia gjeti gjithashtu imazhe të Muzeut Hebraik të Mançesterit në telefonin e Husseinit, si dhe këngë luftimi (nasheeds) të prodhuara nga ISIS që lavdërojnë dhunën dhe vrasin “të pafe” në telefonin e Bilel Saadaoui.

Të tre të pandehurit janë deklaruar të pafajshëm dhe gjyqi pritet të zgjasë 12 javë.

IS-inspirerte terrorister planla massedrap på jøder i England

1...422423424...1,762Faqja 423 nga 1,762