Zeqir Bekolli, Drenas
____
PJESËMARRJA E KURTIT NË SAMITIN “ANTI-TRAMP” NË SPANJË A MUND TË KRIJOJË FTOHJE NË RAPORTET AMERIKË-KOSOVË?
____
Pjesëmarrja e Albin Kurti në një forum në Barcelonë nuk është domosdoshmërisht akt kundër SHBA-së. Këto takime janë tipike për rrjete ideologjike (në këtë rast të majta), ku marrin pjesë liderë nga shumë vende për të koordinuar politika sociale, ekonomike apo klimaterike.
Party of European Socialists është një platformë politike evropiane, jo një front anti-amerikan në kuptimin klasik.
Megjithatë, ka disa pika kritike që duhen theksuar: Është e vërtetë që Spanja nuk e njeh pavarësinë e Kosovës. Prandaj, çdo vizitë atje ka gjithmonë një dimension simbolik. Por në praktikë, liderët kosovarë kanë marrë pjesë edhe më parë në ngjarje ndërkombëtare në vende që nuk e njohin Kosovën. Kjo shpesh shihet si përpjekje për të depërtuar diplomatikisht, jo si “legjitimim” i qëndrimit të atij shteti.
Këtu është keqkuptimi kryesor. Kritikat ndaj Donald Trump nuk janë domosdoshmërisht anti-amerikane. Edhe brenda vetë SHBA-së ka polarizim të fortë politik. Liderë si Pedro Sánchez apo Luiz Inácio Lula da Silva përfaqësojnë një kamp ideologjik që shpesh nuk pajtohet me politikat e Trump-it, por kjo nuk i bën automatikisht kundërshtarë të SHBA-së si shtet.
Këtu qëndron pjesa më e ndjeshme. Kosova ka një varësi të madhe strategjike nga SHBA-të. Çdo perceptim se lidershipi kosovar po rreshtohet në një kamp që shihet si “anti-Trump” mund të krijojë ftohje, sidomos nëse administrata në Washington është e ndjeshme ndaj këtyre sinjaleve.
Por duhet dalluar: Nëse Kurti ka mbajtur qëndrime të drejtpërdrejta kundër SHBA-së paraqet problem serioz, Nëse thjesht ka marrë pjesë në një forum ideologjik është rrezik i kufizuar, më shumë perceptim sesa substancë.
Jo domosdoshmërisht “gabim”, por është lëvizje me risk politik. Për një vend si Kosova, diplomacia zakonisht kërkon shumë kujdes për të mos u perceptuar si e rreshtuar fort në ndonjë kamp global ideologjik.
Sa mund t’i kushtojë kjo Kosovës?
Varet nga dy faktorë: Si interpretohet kjo në Washington (sidomos nga rrethi i Trump-it) dhe pasohet me deklarata më të forta apo jo?
Nëse mbetet thjesht pjesëmarrje në një forum ka kosto minimale. Nëse shoqërohet me retorikë kundër politikave amerikane mund të krijojë tensione reale
Kjo nuk është dramë diplomatike në vetvete, por as lëvizje e padëmshme qind për qind. Është një balans i brishtë: Kosova përfiton nga rrjetëzimi ndërkombëtar, por duhet të ruajë me shumë kujdes marrëdhënien jetike me SHBA-në.
Nga ajo që është raportuar në media dhe mënyra si është raportuar, fjalimi i Albin Kurti në këtë samit nuk duket të ketë qenë i drejtpërdrejtë kundër SHBA-së, por më shumë ideologjik dhe konceptual. Kurti ka përdor termin “prapakthim demokratik” (democratic backsliding), që në diskursin ndërkombëtar lidhet me: dobësimin e institucioneve demokratike rritjen e populizmit, kufizimin e lirive.
Ky është një koncept standard në debatet globale dhe përdoret shpesh edhe nga akademikë dhe organizata ndërkombëtare. Pra, këtu ai nuk po sulmon një shtet specifik, por një trend global. Ndërsa shprehjen që përdori “dy krizat globale”i referohen: krizës së demokracisë (rritja e ekstremit të djathtë), krizës klimatike ose socio-ekonomike (pabarazia, varfëria).
Pra, ky është një kornizim ideologjik i së majtës globale, jo një deklaratë diplomatike e drejtpërdrejtë kundër ndonjë aleati.
Samiti ku ai foli është i lidhur me: Party of European Socialists liderë si Pedro Sánchez dhe Luiz Inácio Lula da Silva
Këta janë kritikë të hapur të Donald Trump, por retorika e tyre zakonisht është: kundër politikave të caktuara (izolacionizëm, ndërhyrje, etj.) jo kundër SHBA-së si shtet.
Kurti, duke folur në këtë ambient, ka shumë gjasa të ketë përdorur gjuhë që rezonon me audiencën, jo domosdoshmërisht të formuluar për politikë bilaterale me SHBA-në.
Problemi nuk është aq te ajo që tha, por te konteksti politik:
Samiti është perceptuar si mobilizim kundër të djathtës globale, ku Donald Trump është pjesë e këtij targeti politik. Ndaj, Kosova është shumë e varur nga mbështetja amerikane. Kështuqë , edhe një fjalim neutral mund të interpretohet politikisht si pozicionim. Fjalimi i Kurtit nuk duket problematik në vetvete. Ai ka folur me një gjuhë tipike për forume progresiste globale. Por për një vend si Kosova, edhe perceptimi i rreshtimit ideologjik mund të jetë i ndjeshëm.
Pjesëmarrja e Albin Kurti në samitin në Barcelona nuk është domosdoshmërisht akt kundër SHBA-së. Këto forume janë rrjete ideologjike ku diskutohen politika sociale, ekonomike dhe klimatike, jo fronte anti-amerikane. Edhe kritikat ndaj Donald Trump nuk janë domosdoshmërisht kundër SHBA-së si shtet.
Megjithatë, ekziston një ndjeshmëri: Kosova varet shumë nga marrëdhënia me SHBA-të, ndaj çdo perceptim i rreshtimit ideologjik mund të krijojë ftohje, sidomos nëse interpretohet politikisht në Washington.
Fjalimi i Kurtit duket më shumë konceptual (p.sh. “prapakthim demokratik”) dhe pjesë e diskursit global të së majtës, jo sulm i drejtpërdrejtë ndaj SHBA-së. Prandaj, nëse mbetet vetëm në këtë nivel, rreziku është i kufizuar dhe më shumë çështje perceptimi sesa substancë.
